Kościół w skale – Temppeliaukio

Są takie obiekty, które bardzo szybko znajdują swoje miejsce w historii architektury i stają się hasłami encyklopedycznymi. Jednym z nich jest kościół Temppeliaukio w Finlandii, w helsińskiej dzielnicy Töölö. Ten obiekt już w fazie koncepcyjnej miał długą historię.

Rezerwacja terenu na kościół w planach zagospodarowania była zapisana już w 1906 roku. Na początku lat trzydziestych ubiegłego wieku zaczęto przymierzać się do realizacji planu. Ogłaszano konkursy architektoniczne, ale zgłaszane projekty nie spełniały oczekiwań komisji konkursowej. Dopiero w 1936 roku pojawiły się ciekawsze projekty, ale dalsze prace wstrzymał wybuch II wojny światowej. Do pomysłu powrócono w 1960 roku. W ogłoszonym konkursie zwyciężył projekt braci Timo i Tuomo Suomalainen.

Kiedy ogłoszono wyniki konkursu, propozycja braci Suomalainen została przyjęta raczej pozytywnie. Niestety, początek lat 60-tych w Finlandii to okres, w którym dość powszechny był antyklerykalizm i polityka lewicowa. Prasa, manifestująca takie właśnie poglądy, krytykowała rozpoczęcie realizacji obiektu używając mocno naciąganych argumentów. W rezultacie budowę rozpoczęto dopiero w 1968 roku, po wieloletniej walce o uzyskanie wymaganych zezwoleń.

Teren, na którym miał stanąć kościół był skalisty, więc architekci postanowili zachować ten naturalny charakter miejsca. W rezultacie powstał obiekt, którego główna część znajduje się pod po-wierzchnią, wydrążona w granitowej skale. Wnętrze kościoła to owal otoczony surowymi skalnymi ścianami. Budowla zwieńczona jest miedzianą kopułą – z zewnątrz jest widoczna tylko kopuła wyłaniająca się spośród granitowych bloków.

Kościół został konsekrowany w 1969 roku. Szybko stał się popularnym wśród zwiedzających, najważniejszym obiektem architektury w Helsinkach. Zyskał sławę również dzięki temu, że posiada doskonałą akustykę i jest wykorzystywany, jako sala koncertowa.
Kościół został wymieniony w ponad 200 czasopismach architektonicznych na całym świecie. Jako jedyny obiekt w Finlandii, kościół Temppeliaukio został uwzględniony we włoskiej serii książek „I Cento Monumenti”, która prezentuje najważniejsze zabytki świata.