
Po czasie intensywnej pracy w sezonie wiele zakładów kamieniarskich wykorzystuje okres zimowy na przeglądy i naprawy swoich maszyn. To dobra praktyka i dobry termin. Choćby ze względu na mniejszą ilość zamówień oraz pogodę niesprzyjającą prowadzeniu produkcji. Jeśli maszyny nie będą używane przez dłuższy okres, to ważne jest także prawidłowe zabezpieczenie maszyn na czas przestoju. Długi postój także może być dla maszyn niebezpieczny, na przykład z powodu braku smarowania jakie odbywa się w trakcie pracy. A odpowiednie utrzymanie maszyny ma przecież wpływ na jej niezawodność i jakość produkcji.
Każda maszyna powinna posiadać dokumentację techniczną, gdzie jej producent podaje informacje o przeglądach. W jakich odstępach czasu, jakie podzespoły i w jaki sposób sprawdzać, jakich środków czyszczących i smarnych używać. Podczas napraw i konserwacji maszyn należy stosować się to tych instrukcji. Są jednak ogólne zasady, które odnoszą się do wszystkich maszyn dowolnego producenta.
Oto zestaw najważniejszych czynności jakie warto wykonać przy dłuższym zatrzymaniu maszyny na zimę
(pobierz listę w postaci arkusza do wydrukowania):
1. Odłączyć zasilanie maszyny od wody i opróżnić układ wodny —przede wszystkim zapobiegnie to uszkodzeniom układu przez zamarzającą wodę pozostawioną wewnątrz rur, węży, elektrozaworów. Cały układ można przedmuchać sprężonym powietrzem.
2. Strumieniem wody dokładnie oczyścić maszynę z osadów powstałych podczas obróbki kamienia —dobrze jest wykonywać tę czynność regularnie, gdyż szlam osadzony na maszynach zasycha i staje się trudny do usunięcia. Podczas mycia maszyn należy pamiętać, aby nie kierować strumienia wody bezpośrednio na silniki, podzespoły elektryczne i szafę sterowniczą.
3. Zabezpieczyć elementy stalowe maszyny w miejscach powstawania ognisk rdzy —trzeba je oczyścić i pomalować odpowiednią farbą.
4. Sprawdzić, czy nie ma wycieków oleju z przekładni redukcyjnych, układu hydraulicznego —w razie potrzeby należy uszczelnić wyciek i uzupełnić lub wymienić olej.
5. Sprawdzić stan filtrów w układzie hydraulicznym i w razie potrzeby wymienić.
6. Sprawdzić stan węży i przewodów zasilających —czy widoczne przewody elektryczne, hydrauliczne lub sprężonego powietrza zasilające lub na maszynie nie są uszkodzone lub popękane. W razie potrzeby należy je wymienić.
7. Sprawdzić, czy osłony, bariery maszyny są dobrze zamocowane —w razie potrzeby należy je dokręcić lub poprawić.
8. Sprawdzić stan oleju lub smaru na prowadnicach lub rolkach suportów, śrubach napędowych —w razie potrzeby usunąć stary smar, zanieczyszczenia i nasmarować na nowo używając odpowiedniego środka smarnego zalecanego przez producenta.
9. W razie potrzeby wymienić drewnianą okładzinę na stole roboczym maszyny.
10. Sprawdzić dokręcenie śrub w elementach konstrukcyjnych maszyny —w razie potrzeby należy je dokręcić.
11. Sprawdzić elementy obrotowe —sprawdzić stan łożysk w kołach wózków oraz kołach prowadzących i w przypadku stwierdzenia nadmiernych luzów wymienić łożyska.
12. Sprawdzić stan zębatek napędowych i listew zębatych do napędu poszczególnych ruchów maszyny oraz stan torowisk. Zużyte zębatki, listwy zębate lub torowiska należy wymienić.
13. Sprawdzić stan i naprężenie pasów napędowych (klinowych, zębatych) w maszynie. W razie potrzeby naciągnąć lub wymienić pas.
14. Sprawdzić stan instalacji elektrycznej maszyny —czy przewody elektryczne nie są uszkodzone, stan izolacji, przełączniki, przyciski i wtyczki na szafie elektrycznej lub kasecie sterującej, wyłączniki krańcowe na maszynie —elementy zużyte lub uszkodzone wymienić.
15. W przypadku maszyn z liną diamentową należy sprawdzić stan okładzin kół zamachowych i prowadzących linę —w przypadku ich zużycia należy je wymienić.
16. W przypadku maszyn z pasem transportującym płyty kamienne (boczkarki, linie polerskie) należy sprawdzić stan pasa —w przypadku nadmiernego zużycia, pęknięć lub naderwań należy go wymienić.
17. W przypadku urządzeń dźwigowych należy sprawdzić stan lin, zawiesi i pasów do podnoszenia —w przypadku zużycia, pęknięć lub naderwań należy je wymienić.
18. Sprawdzić przyssawki podciśnieniowe używane do podnoszenia lub mocowania płyt kamiennych —czy ich uszczelki lub oringi nie są uszkodzone. W przypadku zużycia, pęknięć lub naderwań należy je wymienić.
19. Skontrolować stan instalacji sprężonego powietrza w zakładzie —czy nie występują wycieki w przewodach, czy w zbiorniku ciśnieniowym lub odwadniaczu nie znajduje się woda, która w razie zamarznięcia może uszkodzić układ, w razie potrzeby oczyścić zbiornik.
(pobierz listę w postaci arkusza do wydrukowania)
Obecnie wiele maszyn posiada układ centralnego smarowania wymagający zastosowania specjalnych smarów. Zastosowanie zwykłego smaru może powodować zatykanie przewodów i problemy w pracy układu. Latem można stosować smary bardziej gęste, zaś przy niższych temperaturach zalecane są rzadsze. Należy regularnie kontrolować poziom smaru w zbiorniku i w razie potrzeby uzupełniać go.
Stan techniczny maszyny ma duży wpływ na jakość i precyzję obróbki wytwarzanego przez nią produktu finalnego, dlatego zakłady chcące produkować wyrób wysokiej jakości muszą utrzymywać swój park maszynowy w dobrym stanie technicznym. Poza tym jest oczywiste dla wszystkich, że niesprawne maszyny mogą być przyczyną wypadków podczas pracy. Dobry stan maszyn jest podstawą dla zapewnienia bezpieczeństwa ich operatorów.
Odpowiednie przygotowanie i przeglądy maszyn zimą —w porze mniej intensywnej pracy po prostu się zakładom opłaca. Lepiej jest wydać nieco pieniędzy wcześniej, na planowe przeglądy i naprawy, niż potem dużo większe sumy na naprawy awarii. Zwłaszcza, że przestoje w sezonie bywają bardziej kosztowne.
„Pani kierowniczko, ja to wszystko rozumiem! Ja rozumiem, że wam jest zimno! Ale jak jest zima, to musi być zimno, tak? Pani kierowniczko, takie jest odwieczne prawo natury!” (cytat z filmu „Miś” —reż. Stanisław Bareja, 1980.)
Pamiętam jak rozpoczynałem swoją przygodę z kamieniarstwem to bardzo często słyszałem słowo „NATURA”. Jako adept absolutnie nawet nie starałem się zastanawiać nad tym magicznym słowem-wytrychem, które oznacza w skrócie tyle, że kamienia nie przewidzi się i nigdy nie wiadomo co z niego wyjdzie, a jak już coś wyjdzie to po czasie może się zmienić. I to jest właśnie taka wredna natura tego kamienia i każdy powinien to zaakceptować i być wręcz dumnym z tego.
Oczywiście absolutnie nikt nie odmawia kamieniowi kobiecości i zmienności, ale nie możemy nigdy zapominać o kliencie i jego pewnych prawach. Gdy myślę o tym, to przypominają mi się 3 sprawy, na jakie napotkałem w okolicznościach związanych z nagrobkami.
Sytuacja 1
Kamieniarz zbudował nagrobek z Vangi, dostał za to wynagrodzenie w wysokości kilkunastu tysięcy złotych. Klientka —wdowa —odkładała tą bajońską sumę pieniędzy przez wiele lat, oszczędzając często na podstawowych swoich potrzebach. Pech jednak chciał, że już po kilku tygodniach na powierzchni polerowanej płyty nakrywowej zaczęły pojawiać się małe ubytki —miękkie i podatne na działanie czynników atmosferycznych minerały zaczęły się wykruszać tworząc dosyć gęsto utkaną sieć odprysków.
Kamieniarz orzekł, że przecież dla Vangi to normalne i to nie jego wina.

Sytuacja 2
Piękny nagrobek wykonany z popularnego indyjskiego materiału. Forma została indywidualnie dobrana, cała kompozycja i jakość wykonania tworzy bardzo korzystne wrażenie. Klientka zauważyła jednak, że na napisówce pojawiają się pęknięcia, które tworzą w niektórych miejscach łuski, a następnie małe fragmenty kamienia w kształcie blaszek odpadają.
Przedstawiciel kamieniarza w trakcie rozmowy powiedział, że Kashmir tak już ma.

Sytuacja 3
Został wykonany nagrobek z szarego polskiego granitu. Prosta forma, bez specjalnych udziwnień. Po niewielu miesiącach pojawiły się rude zmiany w postaci kilkunastu okręgów średnicy do 5 cm.
Kamieniarz zwalił winę na naturę, przecież nie miał wpływu na pojawienie się przebarwień.

We wszystkich trzech sytuacjach kamieniarze mieli racje wskazując na naturalne właściwości materiałów jako czynników sprawczych. Niestety —dla kamieniarza —klient również nie jest niczemu winien i jego żądania nie są pozbawione sensu. To sprzedawca w tym wypadku odpowiada za wyrób, zna jego przeznaczenie i powinien w trakcie zawierania umowy uprzedzić klienta o ewentualnych zmianach i zalecić odpowiedni sposób pielęgnacji.
Część tych problemów można by uniknąć sezonując płyty, a nie bezpośrednio po rozcięciu bloku skalnego obrabiać i montować je w formie nagrobka na cmentarzu.
O sezonowaniu materiału mówi też Józef Piekoszewski w rozmowie z Kurierem Kamieniarskim na stronie 26 tego wydania Kuriera Kamieniarskiego —przyp. red.
#michalfirlej

Dofinansowanie na trudniejsze czasy z państwowej kasy.
Przedsiębiorcy, którzy w okresie jesienno-zimowy, ze względu na spadające obroty, rozważają zawieszenie działalności lub zmniejszenie zatrudnienia, mogą otrzymać wsparcie ze środków publicznych. Państwo zapłaci cześć wynagrodzenia oraz składek ZUS za pracowników przedsiębiorcy. Wysokość tego wsparcia, w zależności od wielkości zatrudnienia w zakładzie pracy, może wynieść od kilkudziesięciu do kilkuset tysięcy złotych.
Przestój ekonomiczny to czas niewykonywania pracy przez pracownika z przyczyn od niego niezależnych, pozostającego w gotowości do pracy. W tym okresie pracodawca może skorzystać ze świadczeń z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP) na częściowe pokrycie wynagrodzeń pracowniczych za czas przestoju ekonomicznego lub z tytułu obniżenia wymiaru czasu pracy — z przyczyn nie dotyczących pracownika, jednak nie więcej niż do połowy wymiaru czasu pracy. Zatem przedsiębiorca może uzyskać pomoc w dwóch przypadkach — wprowadzenia przestoju ekonomicznego i/lub obniżenia wymiaru czasu pracy. Pracodawca może wykorzystać oba te przypadki.
Dla kogo pomoc?
Ze wsparcia może skorzystać przedsiębiorca, u którego spełnione są łącznie następujące warunki:
• co najmniej 15% spadek obrotów gospodarczych w okresie 6 kolejno przypadających po sobie miesięcy w przeciągu ostatnich 12 miesięcy do analogicznego 6-miesięcznego okresu sprzed ostatnich 12 miesięcy,
• wobec przedsiębiorcy nie zachodzą przesłanki do ogłoszenia upadłości,
• brak zaległości podatkowo-składowych, przy czym ten warunek uważa się również za spełniony, gdy zaległości składkowe powstały w okresie spadku obrotów gospodarczych albo gdy przedsiębiorca otrzymał decyzję urzędu skarbowego w sprawie spłaty zadłużenia lub zawarł z ZUS porozumienie w sprawie spłaty zadłużenia i terminowo opłaca raty lub korzysta z odroczenia terminu płatności.
Przestój ekonomiczny i obniżony wymiar czasu pracy wprowadza się w porozumieniu z zakładowymi organizacjami związkowymi lub przedstawicielami pracowników. W tym okresie pracodawca nie ma obowiązku zmiany umów pracownikom (nie wprowadza się aneksów, ani wypowiedzeń zmieniających), a zmianami mogą zostać objęci wszyscy pracownicy lub tylko wybrane grupy zawodowe. Świadczenia przysługują pracownikom w okresie 12 miesięcy po zawarciu umowy o ich wypłatę, jednakże za okres nie dłuższy niż 6 miesięcy. Ponadto przez 3 miesiące przypadające bezpośrednio po przestoju ekonomicznym pracodawca nie może wypowiedzieć pracownikowi umowy o pracę z przyczyn nie dotyczących pracownika.
Wniosek o wypłatę świadczeń przedsiębiorca składa do marszałka województwa właściwego ze względu na siedzibę przedsiębiorstwa. Do wniosku należy dołączyć kopię umowy zawartej z ZUS-em lub kopię decyzji urzędu skarbowego w sprawie spłaty zadłużenia, plan spłaty zadłużenia z tytułu składek, zgodny ze złożonym wnioskiem o rozłożenie na raty należności z tytułu składek lub o odroczenie terminu płatności składek, kopię układu zbiorowego pracy lub porozumienia oraz zapotrzebowanie na środki na wypłatę świadczeń.
Wysokość świadczeń
W okresie przestoju ekonomicznego i/lub obniżenia wymiaru czasu pracy wypłacane są następujące świadczenia:
1. Pracownikom objętym przestojem ekonomicznym —ze środków FGŚP świadczenie na częściowe zaspokojenie wynagrodzenia za czas przestoju ekonomicznego, do wysokości 100% zasiłku dla osób bezrobotnych, zwiększonego o wysokość składek na ubezpieczenia społeczne należnych od pracownika, w wysokości proporcjonalnej do przestoju ekonomicznego, przy uwzględnieniu wymiaru czasu pracy pracownika. Wysokość świadczenia nie może być niższa niż minimalne wynagrodzenie za pracę, z uwzględnieniem wymiaru czasu pracy.
2. Pracownik objęty obniżonym wymiarem czasu pracy —ze środków FGŚP świadczenie na częściowe zrekompensowanie wynagrodzenia z tytułu obniżenia wymiaru czasu pracy, do wysokości 100% zasiłku dla osób bezrobotnych, zwiększonego o wysokość składek na ubezpieczenia społeczne należnych od pracownika, w wysokości proporcjonalnej do obniżonego wymiaru czasu pracy pracownika przed jego obniżeniem. Wysokość świadczenia nie może być niższa niż minimalne wynagrodzenie za pracę, przy uwzględnieniu wymiaru czasu pracy pracownika przed jego obniżeniem.
3. Przedsiębiorca w okresie przestoju ekonomicznego lub obniżonego wymiaru czasu pracy — środki z FGŚP na opłacenie składek na ubezpieczenia społeczne pracowników należnych od pracodawcy. Wysokość świadczenia odpowiada wartości składek na ubezpieczenia społeczne od świadczeń (przyznanych z FGŚP), o których mowa w punktach 1 i 2. Pracodawca może również ubiegać się o dofinansowanie kosztów szkoleń —— w wysokości 80% kosztów szkolenia podjętego przez pracowników w okresie przestoju lub obniżonego wymiaru czasu pracy, nie więcej niż 300% przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim kwartale, na jednego pracownika.
Mając na uwadze obecne lub przyszłe potrzeby, przedsiębiorca może również starać się o dofinansowanie kosztów szkoleń pracowników, o którym mowa w punkcie 3. Wniosek o dofinansowanie kosztów szkoleń należy złożyć do starosty lub prezydenta miasta, właściwego ze względu na siedzibę przedsiębiorcy. Dofinansowaniem objęte mogą być należności przysługujące instytucjom szkoleniowym z tytułu szkolenia, koszty przejazdów pracowników na szkolenie, koszty badań lekarskich lub psychologicznych niezbędnych do rozpoczęcia szkolenia, koszty ubezpieczenia przez instytucję szkoleniową pracownika od następstw nieszczęśliwych wypadków powstałych w związku ze szkoleniem oraz w drodze na jego miejsce realizacji.
Krzysztof Fornal autor tekstu, pracuj na stanowisku Głównego Księgowegow Kancelarii Księgowych Sp. z o.o.z siedzibą w Strzegomiu.
Kontakt do autora:
tel./fax: (74) 649 22 22
e-mail: biuro@kancelariaksiegowych.pl
www.kancelariaksiegowych.pl

Istotne jest, aby producenci mieli wiedzę na temat istnienia wymogów jakie muszą spełniać ich produkty.
Dużą częścią eksportu granitu ze strzegomskich kopalń jest kamień do robót hydrotechnicznych, który następnie zostaje zabudowany jako umocnienie brzegów rzek. W trakcie oceny zgodności należy sobie uzmysłowić pewną specyfikę wyrobu, który stale zostaje poddawany czynnikom niszczącym: napór wody, przemieszczanie się fragmentów kamienia oraz obecność dużej ilości wody, która w momencie zamarzania i rozmarzania może rozsadzać kamień. W normie związanej z tym wyrobem znajdziemy listę dobranych pod tym kątem badań.
„Ocena zgodności to proces poprzedzający wprowadzenie wyrobu na rynek, przeprowadzany przez producenta w odniesieniu do norm jakościowych lub aprobat technicznych. Celem oceny zgodności jest weryfikacja zgodności wyrobu z przepisami prawa w zakresie określonym przez dyrektywy UE, które mają zastosowanie do danego wyrobu. Ocena zgodności oznacza działanie polegające wykazaniu, że określony wyrób i proces jego produkcji jest zgodny z wymaganiami określonymi w normach i przepisach prawnych.”1)
Zgodnie z normą EN 13383-1 „Kamień do robót hydrotechnicznych. Część 1: Wymagania” kamień do zastosowań w obiektach hydrotechnicznych traktujemy jako kruszywo. Jednak w wielu przypadkach wyroby produkowane metodami kamieniarskimi należy wprowadzać do obrotu zgodnie ze specyfikacją z tego dokumentu.
Właściwości geometryczne są określane w sposób typowy dla kruszyw - jako odpowiednia kategoria uziarnienia i kształtu. Dla elementów mniejszych (o wymiarze nie przekraczającym 250 mm) wymiary są przedstawiane jako wymiar sit, przez jakie przechodzi kamień w badaniu na systemie sit rozdzielającym próbkę na poszczególne frakcje. Natomiast dla elementów większych rozmiar jest oznaczany jako rozkład mas kawałków poszczególnych frakcji. Kształt określamy jako ilość kawałków kamienia o stosunku grubości do długości większym niż 1:3.

Inaczej również będzie wyglądało oznakowanie CE kamienia do robót hydrotechnicznych.

Jeden element, zależnie od przeznaczenia, staje się innym wyrobem. Systematykę kamieniarskich wyrobów budowlanych opisywałem w czerwcowym numerze Kuriera Kamieniarskiego (nr 2/2014 (70), również na www.KurierKamieniarski.pl).
W przypadku prac przy obiektach hydrotechnicznych, gdzie kamień stale jest pod działaniem wody należy sprawdzić jaki wpływ ma ona na wyrób. Z tego powodu zaleca się przeprowadzenie specyficznych badań. Istotne jest, aby producenci mieli wiedzę na temat istnienia tych wymogów.
#michalfirlej

Jeżeli zamawiający i wykonawca mają różne zdanie na temat jakości wykonania zlecenia, a próby znalezienia rozwiązania polubownego nie przynoszą rezultatu, nierzadko sprawa ląduje na wokandzie. W trakcie postępowania sądowego, gdy któraś ze stron prosi o powołanie biegłego, ma on swoją wiedzą dopomóc w rozstrzygnięciu sporu poprzez określenie jakości wykonania towaru lub usługi. W przypadku kamieniarstwa zazwyczaj mowa jest o jakości elementów z kamienia, jakości materiału lub jakości montażu. Nie zawsze jednak istnieje możliwość określenia wprost czy coś jest odpowiedniej jakości, czy też nie.
Normy nie wprowadzają kategorii jakości — podają jedynie metodę badań oraz dopuszczalną odchyłkę mierzonych parametrów w różnych klasach dokładności.
Na początku zawsze należy wspomnieć definicję jakości, która będzie tutaj swoistym drogowskazem do dalszych rozważań. Skorzystajmy z pomocy normy terminologicznej ISO 9000, w której mamy: „jakość —stopień, w jakim zbiór inherentnych właściwości spełnia wymagania”. Mówimy tu o stale i nierozerwalnie związanych z danym przedmiotem właściwościach, które definiują przedmiot jako określone, konkretne „coś”. Dla wyrobów kamieniarskich będą to właściwości geometryczne wraz z dokładnością wykonania elementów oraz właściwości materiału, z którego one powstały.
W pierwszej kolejności powinniśmy odpowiedzieć sobie na pytania: jakie wymagania powinien spełnić wyrób? Kto może określić te wymagania? W przypadku wyrobów budowlanych w pierwszej kolejności poszukamy odpowiedzi w normach. Niestety, niekoniecznie znajdziemy tutaj odpowiedź. Obecnie w dokumentacjach tych nie ma podanych wielkości parametrów dla danych zastosowań, a są jedynie wymienione właściwości, które winny być zbadane i spisane w deklaracji produktu. Na przykład dla płyt chodnikowych producent wyrobu powinien zbadać:
| Właściwości | Metoda badania zgodna z: |
| Wytrzymałość na zginanie | EN 12372 |
| Nasiąkliwość wodą przy ciśnieniu atmosferycznym | EN 13755 |
| Gęstość objętościowa i porowatość otwarta | EN 1936 |
| Opis petrograficzny | EN 12407 |
| Mrozoodporność | EN 12371 |
| Mrozoodporność z badaniem wpływu soli na materiał | wg wskazań krajowych |
| Odporność na ścieranie | EN 14157 |
| Odporność na poślizg | EN 14231 |
| Odporność na ślizg | wg wskazań krajowych |
| Trwałość odporności na poślizg | wg wskazań krajowych |
| Trwałość odporności na ślizg | wg wskazań krajowych |
| Uwalnianie substancji niebezpiecznych | wg wskazań krajowych |
Tabela 1. Właściwości surowca dla płyt chodnikowych wg EN 1341
Na podstawie samej normy nie możemy mówić o lepszej, bądź gorszej jakości. Czy materiał o wytrzymałości na zginanie 14,0 MPa będzie niższej jakości, niż materiał o wytrzymałości na zginanie 14,5 MPa? Czy materiał o nasiąkliwości 1 % jest tak niskiej jakości, że nie można go już użyć jako surowiec do produkcji płyt chodnikowych? Tego norma nie definiuje.
Przy płytach chodnikowych kolejnym problemem jest również dokładność wykonania, czyli wielkość dopuszczalnych odchyłek od wymiarów nominalnych. Poniżej mamy przykład dopuszczalnych odchyłek dla wymiarów licowych.
| Klasa 0 | Klasa 1 | Klasa 2 | |
| Oznaczenie znakiem | P0 | P1 | P2 |
| Krawędzie cięte |
Brak |
± 4 mm | ± 2 mm |
| Krawędzie łupane i obrabiane | ± 10 mm | ± 10 mm |
Tabela 2. Dopuszczalne odchyłki od nominalnych wymiarów powierzchni licowej płyt chodnikowych
Zamówienie: „Płyty chodnikowe granitowe płomieniowane szare 50x50x6 cm” absolutnie nic stronom nie mówi. Aby zachować zgodność z normami w zasadzie wystarczy wyrób przebadać i wystawić mu certyfikat zawierający wyniki badań. Czyli jeżeli w zamówieniu nie ustalono jednoznacznie klasy dokładności poszczególnych parametrów, to w sytuacji spornej powstanie na pewno problem —obie strony będą upierać się przy własnym stanowisku. Wykonawca bez wątpienia będzie korzystał z definicji klasy P0 (brak wymagań co do odchyłki wymiarów) i w tej sytuacji będzie miał rację. A zamawiający zapewne będzie chciał, aby wyrób spełniał normy klasy P2, która przyjmuje najmniejsze odchyłki wymiaru. Dodatkowo trudno mówić o określonej jakości skoro normy, jak wspomniałem wcześniej, nie kategoryzują jakości —podają jedynie metody badań i wielkość parametrów w określonych klasach dokładności. Krótko mówiąc brak określenia klas dokładności w zamówieniu powoduje brak możliwości odniesienia się do jakichkolwiek wytycznych mówiących o jakości wyrobu.
By uniknąć nieporozumień wystarczy doprecyzować zamówienie. Sformułowanie „Płyty chodnikowe granitowe płomieniowane szare 50x50x6 cm, klasy P1, D1, T1” dokładnie określa oczekiwaną jakość wyrobu. Takie zamówienie definiuje jednoznacznie wymagania wobec właściwości geometrycznych: klasa D1 dotyczy tolerancji przekątnych płyt o regularnym kształcie, a klasa T1 dotyczy tolerancji grubości. Dokładniej ten temat opisywałem w KK nr 3/2013 w artykule pt. „Wymagania wobec właściwości geometrycznych wyrobów brukarskich” (www.KurierKamieniarski.pl).
Uzupełnieniem zamówienia powinna być tabela z wymaganiami materiałowymi określającymi parametry jakie winien spełniać materiał wykorzystany do wyprodukowania zamówionego wyrobu. Przykładowa tabela może wyglądać tak:
| Właściwości | Parametr |
| Wytrzymałość na zginanie | min. 15 MPa |
| Nasiąkliwość wodą przy ciśnieniu atmosferycznym | max 0,7% |
| Gęstość objętościowa | NPD |
| Porowatość otwarta | max 1,2% |
| Mrozoodporność |
maksymalny spadek średniej wytrzymałości |
| Odporność na ścieranie | max 2 mm |
| Odporność na poślizg | min. 50 |
Tabela 3. Przykładowe wymagania względem surowca
Omówieniem parametrów z powyższej tabeli oraz określeniem o czym one mówią i jakie mają zastosowanie praktyczne zajmę się w kolejnych artykułach publikowanych na łamach Kuriera Kamieniarskiego.
W powyższym, niestety hipotetycznym, przypadku producent wyrobu wie dokładnie co ma wykonać i jaki materiał wykorzystać, a przyszły odbiorca wie, czego może wymagać. Tylko w takim przypadku możemy mówić o spełnieniu wymagań, czyli jesteśmy w stanie ocenić jakość wyrobu.
Kolejnym ważkim punktem jest wygląd produktu. Materiały kamienne, z uwagi na swoje pochodzenie, posiadają wiele nieprzewidywalnych wtrąceń w postaci myszek, żyłek, skupień minerałów itp. Materiał jednolity kolorystycznie, z równym uziarnieniem występuje dosyć rzadko, więc pojawienie się zmian na wyrobie gotowym jest wielce prawdopodobne. Jak to zatem może wpłynąć na ocenę jakości?
Podstawową będzie uzgodnienie przed zamówieniem towaru tak zwanych próbek odniesienia, które po akceptacji przez obie strony będą wzornikiem do porównania w sytuacjach spornych. Próbki powinny zostać przedstawione w ilości pozwalającej na określenie ogólnego wyglądu materiału oraz prezentować pełną zmienność jego wyglądu.
Pojęcie jakości wyrobów, w tym budowlanych wyrobów kamieniarskich, definiowana jest jako zgodność ze specyfikacją w formie normy i wymagań klienta. W momencie sporządzania umowy należy określić parametry wyrobu, łącznie z wyszczególnieniem klas związanych z dokładnością wykonania wyrobu i wymagań względem surowca oraz przedstawić klientowi próbki odniesienia. W zasadzie wszystko sprowadza się do możliwie pełnego doinformowania klienta w sprawach związanych z zamówionym wyrobem z kamienia. W innym przypadku nie ma możliwości ustalić, czy wyrób jest dobrej, czy złej jakości.
#michalfirlej