Artykuły

6 października 2012 roku CEN – europejski odpowiednik Polskiego Komitetu Normalizacyjnego – zaakceptował nowe edycje norm związanych z brukarskimi wyrobami budowlanymi z kamienia naturalnego

W trakcie jesiennych targów KAMIEŃ-STONE na stoisku Kuriera uruchomiliśmy punkt informacyjny, w którym zainteresowani mogli rozwiać swoje wątpliwości w sprawach związanych z normami, oznakowaniem CE i Deklaracją Właściwości Użytkowych.

1. Czy na płyty surowe i bloki, które sprzedajemy kamieniarzom, powinniśmy wystawiać oznakowanie CE?

Pojęcie oznakowania CE związane jest z dyrektywami tzw. nowego podejścia. W kamieniarstwie zaś poruszamy się w około prawa związanego z wprowadzaniem wyrobów budowlanych do obrotu. Powinniśmy sobie zadać pytanie zatem: czy blok surowy i slab są wyrobami budowlanymi?

Rozporządzenie nr 305/20111) definiuje pojęcie „wyrób budowlany” jako: „każdy wyrób lub zestaw wyprodukowany i wprowadzony do obrotu w celu trwałego wbudowania w obiektach budowlanych lub ich częściach, którego właściwości wpływają na właściwości użytkowe obiektów budowlanych w stosunku do podstawowych wymagań dotyczących obiektów budowlanych”. W takim razie, czy bloki i płyty surowe są, czy nie są wyrobami budowlanymi?

Oczywiście, że nie są, gdyż ze swoich definicji należą do półproduktów, czyli zostaną poddane dalszej obróbce na wyroby kamieniarskie budowlane lub nie-budowlane.

2. Czy nowe wydania norm na wyroby brukarskie wniosły wiele zmian?

Pojawienie się nowych odsłon norm EN 1341, EN 1342 i EN 1343 wniosło wiele istotnych zmian. Subiektywnie największymi nowościami będą:

Wprowadzono konieczność cyklicznych inspekcji surowca pod względem jego właściwości. Dotychczas po wykonaniu Wstępnych Badań Typu (ITT - czytaj: Kurier Kamieniarski nr 3/2012) do momentu „wystąpienia istotnej zmiany surowców” nie trzeba było przejmować się badaniami kamienia. Teraz należy przestrzegać poniższych terminów:

Badanie mrozoodporności surowca polega na cyklach zamrażania i rozmrażania próbek kamienia. W zależności od przeznaczenia wyrobu stosuje się inną liczbę cykli. Dotychczas przy wyrobach o przeznaczeniu brukarskim liczba cykli wynosiła 48, a po zmianach – 56. Na ile ta zmiana jest zasadna – tego nie wiem.

W starszych wydaniach norm pomiary właściwości geometrycznych wykonywano według metod zawartych w ich załącznikach. Po zmianach powinniśmy mierzyć te właściwości zgodnie z EN 13373, którą to normę znamy z pomiarów właściwości wyrobów okładzinowych. Pisałem o tym w Kurierze Kamieniarskim nr 4/2012 i nr 1/2013 (tekst dostępny na www.kurierkamieniarski.pl w dziale „Artykuły / Vademecum kamieniarza”).

Podkreślono w normach możliwość rozszerzania wymagań o dodatkowe badania kamienia. Dobrym przykładem jest badanie wpływu na materiał soli, której używa się zimą na drogach. W specyfikacjach podano możliwość wykonywania badań, ale nie wskazano metody ich przeprowadzenia ani nie podano sposobu interpretacji wyników. To pozostawiono wymaganiom poszczególnych krajów. W Polsce jeszcze takiego wymagania nie ma, natomiast w pobliskich Czechach i Niemczech wskazania już funkcjonują. Zatem wprowadzając na rynki tych krajów kostkę, płyty chodnikowe i krawężniki należy liczyć się z potrzebą wykonania dodatkowych badań.

3. W specyfikacji technicznej mam zapis o czarnym granicie, a przeznaczony do zabudowania materiał to popularny Szwed, który granitem nie jest. Czy mogę go użyć?

Kamieniarz nie musi być geologiem, więc może się posługiwać pewnymi uogólnieniami. Wyraz tego myślenia znajdziemy w normie EN 12670 „Kamień naturalny. Terminologia.”, gdzie natrafimy na dwa rodzaje definicji granitu (patrz EN 12670 pkt. 2.1.156 ): naukową i handlową. Naukowa definicja mówi o granicie, jako o skale plutonicznej zbudowanej z kwarcu, skaleni alkalicznych, plagioklazu, mikki i innych minerałów pozostających względem siebie w odpowiednich proporcjach. Handlowe podejście do tematu mówi o skałach dających się polerować i składających się z odpowiednio twardych minerałów. Możemy do tej grupy zatem dołączyć śmiało bazalty, gabra, noryty, labradoryty, a nawet kwarcyty i niektóre wapienie. Dla podparcia tej tezy możemy w tej samej normie znaleźć pojęcie „granit czarny” opisany jako: „handlowe określenie czarnych lub ciemno zabarwionych skał magmowych”. Na tej podstawie, w handlowych relacjach, jak najbardziej możemy posługiwać się uproszczeniem, że Szwed to czarny granit.

• EN 1341 „Płyty z kamienia naturalnego do zewnętrznych nawierzchni drogowych. Wymagania i metody badań",
• EN 1342 „Kostka brukowa z kamienia naturalnego do zewnętrznych nawierzchni drogowych. Wymagania i metody badań",
• EN 1343 „Krawężniki z kamienia naturalnego do zewnętrznych nawierzchni drogowych. Wymagania i metody badań",
• EN 1469 „Wyroby z kamienia naturalnego. Płyty okładzinowe. Wymagania”,
• EN 12057 „Wyroby z kamienia naturalnego. Płyty modułowe. Wymagania”,
• EN 12058 „Wyroby z kamienia naturalnego. P ł y t y p o s a d z k o w e i s c h o d o w e . Wymagania.”,
• EN 12059 „Natural stone products - Dimensional stone work – Requirements”,
• EN 771-6 „Wymagania dotyczące elementów murowych. Część 6: Elementy murowe z kamienia naturalnego.”,
• EN 13373 „Metody badań kamienia naturalnego. Oznaczanie właściwości geometrycznych elementów.”,
• E N 1 2 6 7 0 „ K a m i e ń n a t u r a l n y. Terminologia.

4. Jakie normy powinniśmy posiadać w zakładzie kamieniarskim?

W każdym zakładzie powinniśmy posiadać normy i powinniśmy poznać ich treść, oto one:

• EN 1341 „Płyty z kamienia naturalnego do zewnętrznych nawierzchni drogowych. Wymagania i metody badań",
• EN 1342 „Kostka brukowa z kamienia naturalnego do zewnętrznych nawierzchni drogowych. Wymagania i metody badań",
• EN 1343 „Krawężniki z kamienia naturalnego do zewnętrznych nawierzchni drogowych. Wymagania i metody badań",
• EN 1469 „Wyroby z kamienia naturalnego. Płyty okładzinowe. Wymagania”,
• EN 12057 „Wyroby z kamienia naturalnego. Płyty modułowe. Wymagania”,
• EN 12058 „Wyroby z kamienia naturalnego. Płyty posadzkowe i schodowe . Wymagania.”,
•EN 12059 „Natural stone products - Dimensional stone work – Requirements”,
• EN 771-6 „Wymagania dotyczące elementów murowych. Część 6: Elementy murowe z kamienia naturalnego.”,
• EN 13373 „Metody badań kamienia naturalnego. Oznaczanie właściwości geometrycznych elementów.”,
• EN 12670 „Kamień naturalny. Terminologia.”

Ważne oczywiście jest, aby w naszym zbiorze funkcjonowały najnowsze wydania. Normy są do nabycia w sklepie Polskiego Komitetu Normalizacyjnego (www.sklep.pkn.pl)

Michał Firlej, autor tekstu, jest doradcą w zakresie oznakowania CE wyrobów z kamienianaturalnego, biegłym sądowym z zakresu kamieniarstwa oraz rzeczoznawcą ds. jakości produktów lub usług przy Dolnośląskim Inspektorze Inspekcji Handlowej. Jest również współwłaścicielem firmy Stone Consulting zajmującej się m.in. doradztwem dla firm kamieniarskich, kamieniołomów i kopalń w szerokim zakresie pracy z kamieniem naturalnym.

Kontakt do autora:
e-mail: firlej@stoneconsulting.pl
tel. 695 164 288
www.stoneconsulting.pl

#michalfirlej

Już za 3 miesiące Dolny Śląsk będzie gościć brać kamieniarską podczas Jarmarku Kamieniarskiego we Wrocławiu. Ta nowa formuła spotkania to przede wszystkim skupienie się na bezpośrednich relacjach klient-sprzedawca, których nie zastąpi nawet najbardziej nowoczesna technika. To również szeroko pojęta promocja kamienia naturalnego jako gotowego wyrobu kamieniarskiego, który często zostaje pominięty w różnych projektach publicznych i indywidualnych).

Ofertę Jarmarku niewątpliwie urozmaici udział organizacji, które aktywnie i w nietypowy sposób promują kamień, branżę kamieniarską oraz zasoby naturalne. Urozmaicenia będą nie tylko pod względem merytorycznym i wizualnym, ale nawet smakowym.

Projekt skierowany jest szczególnie do kamieniarzy, którzy chcieliby zaprezentować swoją ofertę oraz możliwości jakie daje kamień naturalny, a także do producentów narzędzi i urządzeń do obróbki kamienia. Jest on stworzony również z myślą o tych, którzy do tej pory nie mieli okazji do zaprezentowania swoich wyrobów kamieniarskich szerszemu gronu odbiorców.

Niewątpliwym atutem Jarmarku Kamieniarskim jest przejrzysta oferta cenowa. Brak opłaty rejestracyjnej oraz brak innych dodatkowych opłat, które można spotkać na różnych imprezach wystawienniczych, z pewnością ułatwi szybkie oszacowanie kosztów udziału w Jarmarku. Możliwość skorzystania ze specjalnych rabatów dodatkowo podniesie atrakcyjność tej imprezy!

Wszystkich zainteresowanych zapraszamy do skontaktowania się z nami – tylko w ten sposób będziemy mogli przygotować konkretną ofertę dla konkretnych potrzeb!

Jesienne miesiące bogate były w informacje, które bez wątpienia mają wpływ na przyszłość wydarzeń wystawienniczo-targowych w naszej branży. Aby to uporządkować i oddzielić plotki od faktów Kurier Kamieniarski poprosił o komentarz panią Krystynę Banaszczyk – prezes Geoservice-Christi, wieloletniego organizatora targów kamieniarskich.

Kurier Kamieniarski: Najgłośniejszą informacją ostatnich tygodni jest wypowiedzenie przez MTP Geoservice-Christi umowy dotyczącej wspólnej organizacji targów KAMIEŃ-STONE. Co się stało?
Krystyna Banaszczyk: Nie wiem. Działania MTP nie są dla mnie jasne. W czasie Targów wszystkie wspólne działania sugerowały, że współpraca, choć czasem trudna, ma się bardzo dobrze i będzie trwać jeszcze długo. Ustaliliśmy termin KAMIEŃ-STONE w następnym roku, wspólnie wręczaliśmy dyplomy wystawcom, którzy byli z nami regularnie od początku poznańskich edycji, wymienialiśmy uwagi i spostrzeżenia dotyczące przeprowadzonych z wystawcami rozmów i planowaliśmy działania promocyjne na przyszły rok. Zwłaszcza, że nastroje na Targach były zdecydowanie lepsze niż można by się spodziewać po imprezie w 2012 roku.
Kiedy prezes MTP Andrzej Byrt pojawił się na otwarciu targów KAMIEŃ-STONE 2013, wystawcy odebrali to jako sygnał, że wreszcie MTP doceniło rangę imprezy. Dziś wystawcy śmieją się, że pan Prezes przyszedł tylko na stypę.

KK: Kiedy otrzymała Pani informację o wypowiedzeniu umowy?
KB: 19 listopada 2013 r. zadzwonił do mnie prezes Andrzej Byrt i powiedział, że MTP wypowiadają umowę z końcem roku. Kiedy uświadomiłam pana Prezesa, że umowa przewiduje 12-miesięczny okres wypowiedzenia, bardzo się zdziwił i powiedział, że zadzwoni za chwilę, bo musi przejrzeć umowę. Podczas drugiej rozmowy telefonicznej oznajmił, że roczny okres wypowiedzenia zostanie zachowany, ale w tym czasie nie będą organizowane żadne targi dla branży kamieniarskiej. Dotychczasowym wystawcom będzie proponowany udział w targach budowlanych Budma lub targach sakralnych albo funeralnych. Następnie otrzymałam wypowiedzenie umowy z zachowaniem 12-miesięcznego terminu wypowiedzenia.
Warto zaznaczyć, że zgodnie z prawem, wypowiedzenie liczone w miesiącach staje się skuteczne z końcem miesiąca, a nie z datą jego złożenia. Dlatego nerwowość w działaniu MTP jest dla mnie zaskakująca. Nawet nie zdążyliśmy podsumować niedawno skończonych Targów, więc trudno tu też mówić o decyzjach wynikających z przesłanek racjonalnych, organizacyjnych czy ekonomicznych.  
Oświadczenie prasowe z dnia 22.11.2013 r. pana Filipa Bittnera, Dyrektora Grupy Produktów, było dla nas kolejnym zaskoczeniem. Po pierwsze: dowiedzieliśmy się o nim z prasy. Po drugie: uważam, że zasady dobrej współpracy nakazują, aby takie oświadczenie było przygotowane wspólnie przez obie strony ponieważ dotyczy nie tylko sygnatariuszy umowy, ale całej branży, czyli kilkuset firm. Po trzecie: pozostaje w jawnej sprzeczności z wcześniej wypowiedzianymi słowami pana prezesa Andrzeja Byrta.
Umowę można oczywiście zawsze wypowiedzieć, ale zachowując dobre obyczaje, o których MTP niestety zapomniały.

KK: Jak ocenia Pani współpracę z MTP?
KB: Współpraca z Poznaniem zawsze była trudna, ale przez te 5 lat zdążyliśmy się już do tego przyzwyczaić. Być może to przypadłość wszystkich dużych firm, które uważają że wszystko wiedzą najlepiej. Powiedziałam prezesowi Byrtowi, że oni są zawsze przekonani, że idą „jedyną słuszną drogą", nawet przyznał mi rację. Wielu wystawców od samego początku przewidywało, że tak właśnie skończy się ten związek. Zresztą chyba nie pierwszy raz tak kończy się współpraca MTP z innym organizatorem targów. Szkoda tylko, że na całym tym zamieszaniu może ucierpieć branża kamieniarska, z którą Geoservice-Christi jest związana od ponad 20 lat.

KK: Czy targi Kamień zostaną wrócą do Wrocławia?
KB: Przede wszystkim nadal pozostajemy w 12-miesięcznym okresie wypowiedzenia umowy. Zobowiązuje to obie strony do wspólnej pracy jeszcze przez rok, czyli jeszcze nad jedną edycją KAMIEŃ-STONE, o czym przypomnieliśmy MTP, dlatego za wcześnie by o tym rozmawiać.
Obecnie skupiamy się na organizacji wiosennego Jarmarku Kamieniarskiego i to jest naszym celem w najbliższych miesiącach. Nie oznacza to jednak, że nie podjęliśmy działań, które umożliwiłyby organizację jesiennych Targów we Wrocławiu. Wrocławska Hala Ludowa (Hala Stulecia) jest otwarta na współpracę z nami przy ponownej organizacji targów dla branży kamieniarskiej. Rozpoczęliśmy też rozmowy z właścicielami obiektów mających możliwości wystawiennicze, które zostaną udostępnione do użytku na przełomie 2014/2016. Okazało się również, że za kilka miesięcy zostanie udostępniony we Wrocławiu obiekt, który do organizacji targów nadaje się lepiej niż Hala Stulecia.
Nie należy też zapominać, że od czasu ostatniej edycji targów KAMIEŃ, Wrocław gościł Euro 2012 i w tej chwili ma rozbudowaną infrastrukturę praktycznie w każdej dziedzinie oraz posiada Stadion Miejski, który też dysponuje powierzchniami wystawienniczymi.

KK: Co możemy zatem przekazać naszym Czytelnikom?
KB: Przede wszystkim to, że dołożymy wszelkich starań, aby działania MTP nie miały negatywnego wpływu na wypracowany przez lata wizerunek jesiennych spotkań branży kamieniarskiej.
A w związku z zaistniałą sytuacją i licznymi sygnałami od firm kamieniarskich podejmiemy kroki mające na celu reaktywację targów KAMIEŃ we Wrocławiu.

KK: Dziękujemy za rozmowę.

Firma Geoservice-Christi od kilkudziesięciu lat działa na rzecz promocji branży kamieniarskiej w Polsce. Po kilkuletniej przerwie w organizowaniu na Dolnym Śląsku imprez kamieniarskich powraca z nowym projektem branżowym – Jarmarkiem Kamieniarskim , który odbędzie się 28-30 marca 2014 r. w Centrum Konferencyjno-Wystawienniczym IASE przy ul. Wystawowej 1 (obok Hali Stulecia) we Wrocławiu

Otwarcie sezonu kamieniarskiego – Wrocław, 28-30 marca 2014

Geoservice-Christi znana jest przede wszystkim z organizowanych przez wiele lat Międzynarodowych Targów Kamienia i Maszyn Kamieniarskich KAMIEŃ oraz Wiosennych Targów Kamienia i Maszyn Kamieniarskich TRAK. Obecnie firma współorganizuje targi branży kamieniarskiej KAMIEŃ-STONE w Poznaniu.

Dlaczego Wrocław?

Bo to tradycja. Targi KAMIEŃ powstały na Dolnym Śląsku i to tutaj przeżywały swój największy rozkwit. Dolny Śląsk to centrum kamieniarstwa, dlatego firma od początku istnienia związana jest szczególnie z tym regionem. To tu są największe polskie złoża kamienia naturalnego. Dodatkowym atutem jest niewielka odległość do Strzegomia – Granitowego serca Polski – w którym działa blisko 300 firm kamieniarskich.

Dlaczego Jarmark?

We Wrocławiu już w XIII w. odbywały się jarmarki - wystawiano na nich towary, zawierano umowy czy rozliczano zobowiązania. A ponieważ historia kołem się toczy, dlatego też firma Geoservice- Christi zdecydowała się połączyć nowoczesność z tradycją.

Jarmark Kamieniarski jest projektem skierowanym szczególnie do kamieniarzy którzy chcą się zaopatrzyć przed sezonem, a także do klientów indywidualnych, deweloperów, firm remontowych i biur projektowych, którzy szukają kontaktów w branży kamieniarskiej. Jarmark będzie bogaty w granity, marmury, piaskowce, wapienie jak również w gotowe wyroby kamieniarskie w postaci płytek, blatów, parapetów, kominków, stołów, waz, fontann, rzeźb czy schodów. Zainteresowani znajdą również narzędzia, chemię kamieniarską, biżuterię i minerały oraz wydawnictwa branżowe.

Organizator:
Geoservice-Christi Sp. z o.o.
ul. Piłsudskiego 41/7, 50-032 Wrocław
tel. 71 343 21 04 / fax. 71 372 44 19
www.geoservice.pl

Podpisanie „Partnerstwa dla wspólnego projektu” polskich i niemieckich związków kamieniarskich – projekt podpisuje Wice Prezes Saksońskich Kamieniarzy Tobias Neubert, z lewej: Koordynator Projektu ze strony polskiej Tomasz Żółkiewicz – Demitz Thumitz, 12 luty 2013

Związek Pracodawców Branży Kamieniarskiej w Strzegomiu wraz z partnerem informują o realizacji projektu „Transgraniczna kooperacja, wymiana doświadczeń i edukacja stowarzyszeń, związków i cechów w branży kamieniarskiej”.

Podsumowaniem projektu będzie wspólna konferencja. Odbędzie się ona w Karpaczu w Hotelu Mercure w dniach 22-24 listopada 2013 r.

W programie konferencji znajdują się liczne prezentacje w tym: przedstawienie Związków, wykorzystanie kamienia naturalnego w budownictwie i nowe metody jego obróbki, media kamieniarskie na pograniczu Polski i Niemiec, przygraniczna edukacja w branży kamieniarskiej, uregulowania prawne na pograniczu w branży kamieniarskiej i fundusze unijne w latach 2014-2020.

Podczas konferencji zorganizowany zostanie wyjazd studyjny do Strzegomia, gdzie uczestnicy projektu będą mogli obejrzeć jedną z kopalń granitu i kilka firm zajmujących się jego obróbką.

W ramach projektu przygotowano ponadto:
– stronę internetową projektu,
– folder gospodarczy,
– artykuły promocyjne (gadżety).

Projekt realizowany jest wspólnie z partnerem niemieckim tj. Związkiem Kamieniarzy Saksońskich z Demitz-Thumitz.

Szczegóły na temat udziału w konferencji można uzyskać u Koordynatora Projektu pod numerem telefonu 608 238 599 oraz w biurze Związku Pracodawców Branży Kamieniarskiej w Strzegomiu.

ZAPRASZAMY DO UDZIAŁU W PROJEKCIE

Projekt pn. „Transgraniczna kooperacja, wymiana doświadczeń i edukacja stowarzyszeń, związków i cechów w branży kamieniarskiej” jest dofinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Współpracy Transgranicznej Polska– Saksonia 2007- 2013, Fundusz Małych Projektów Euroregionu „Nysa” oraz budżetu państwa.