Artykuły

W poprzednich numerach Kuriera Kamieniarskiego omawiałem właściwości mechaniczne materiałów kamiennych: wytrzymałość na ściskanie, zginanie i odporność na wyrwanie kotwy montażowej. W  tym tekście opiszę sposób określania gęstości i porowatości materiałów zgodnie z PN-EN 1936:2010-05P „Metody badań kamienia naturalnego. Oznaczanie gęstości i gęstości objętościowej oraz całkowitej i otwartej porowatości.”.

W normie pojawiają się dwa rodzaje gęstości: objętościowa i zwykła oraz dwa rodzaje porowatości: otwarta i całkowita.
Gęstość objętościowa (ρb) to stosunek masy wysuszonej próbki do jej objętości, czyli brana jest pod uwagę objętość próbki poddanej badaniu wraz z objętością pustych przestrzeni (otwartych i zamkniętych porów). Gęstość (ρr) jest to stosunek masy wysuszonej próbki do objętości części stałej, czyli bez brania pod uwagę objętości pustych przestrzeni.
Porowatość otwarta jest to wyrażony w procentach stosunek objętości otwartych porów (takich, do których może wniknąć nowy płyn) do objętości próbki do badania. Porowatość całkowita jest to wyrażony w procentach stosunek objętości otwartych i zamkniętych porów do badanej objętości.

Gęstość objętościowa i porowatość otwarta

Dla wszystkich wyrobów kamieniarskich badanie to wykonuje się co 2 lata – najczęściej wykorzystując próbki przygotowane do badania wytrzymałości na ściskanie (sześcian o boku 50 mm). Próbki są suszone w temperaturze 70^oC do stałej masy. Następnie, po ostygnięciu w eksykatorze, są ważone (md). Umieszczenie w eksykatorze jest konieczne ze względu na zabezpieczenie próbek przed pochłanianiem wilgoci z powietrza.
Kolejny etap badania polega na wtłoczeniu w pory kamienia wody. Wykonuje się to w naczyniu próżniowym. Najpierw utrzymuje się próbki przez
120 minut w ciśnieniu obniżonym do około 2 kPa (0,2% przeciętnego ciśnienia atmosferycznego) w celu usunięcia powietrza z otwartych porów kamienia. Potem, zachowując próżnię, do naczynia powoli wprowadzana jest zdemineralizowana woda, aż do całkowitego zanurzenia próbek. Po tym przywrócone zostaje ciśnienie atmosferyczne i próbki pozostają pod wodą przez następne 24 godziny.

Po tym czasie następuje ważenie próbek w wodzie (mh) i w powietrzu (ms). Na podstawie pomiarów, wykorzystując prawo Archimedesa,
określa się dokładną objętość próbek.

Objętość próbki w cm³ :

Objętość otwartych porów w cm³:

Gęstość objętościowa kamienia w kg/m³:

Porowatość otwarta w procentach:

Gęstość i porowatość całkowita

Badanie to wykonuje się co 10 lat. Norma zakłada możliwość badania dwoma metodami: metoda A (piknometr) i metoda B (objętościomierz Le Chateliera). Pierwsza metoda jest dokładniejsza, dlatego częściej jest stosowana i ona zostanie opisana poniżej.
Próbki z wykonanego wcześniej badania gęstości objętościowej i porowatości otwartej rozdrobnia się oddzielnie do uzyskania wielkości, która pozwoli na przejście pyłu przez sito o wielkości oczka 0,063 mm. Następnie wysuszy się do stałej masy i oddziela około 10 g sproszkowanego kamienia (m_e).

Do piknometru wlewa się zdejonizowaną wodę do połowy pojemności. Następnie wsypuje się odważony pył kamienny i miesza go z wodą w celu rozproszenia go w cieczy. Piknometr poddaje się próżni (2 kPa) do momentu, aż nie będą powstawały pęcherzyki powietrza. Następnie napełnia się piknometr wodą i pozostawia, aż kamienny pył osiądzie na dnie, a woda nad próbką będzie przezroczysta. Ostrożnie dolewa się wody, zatka piknometr korkiem i osusza z zewnątrz (wyciera) – całość waży i zapisuje wynik jako m₁.

Kolejnym etapem jest opróżnienie i wyczyszczenie piknometru, który zostanie wypełniony zdejonizowaną wodą. Pod zatkaniu korkiem i wytarciu ponownie waży się piknometr i zapisuje wynik jako m . Następnie dokonuje się obliczeń 2 za pomocą poniższych wzorów.

Gęstość wyrażona jest wzorem:

Porowatość całkowita wyrażona jest wzorem:

W ten sposób wyznaczone zostały podstawowe właściwości skał – gęstość i porowatość. Poznanie gęstości materiału ma znaczenie przy pracach konstrukcyjnych. Projektant musi znać ciężar elementu dla zaprojektowania konstrukcji o takiej nośności, aby mogła ona ten element utrzymać. Powtarzając badania danego materiału wyniki tych badań powinny być do siebie podobne. Jeżeli w kolejnych badaniach występują zmiany gęstości objętościowej kamienia naturalnego, to mogą one świadczyć o zmianach w składzie mineralnym dostarczonego do badań surowca skalnego.
Duża porowatość może też mieć wpływ na inne właściwości materiału. Nie zawsze jest to zależność bezpośrednia, ale można się spodziewać wpływu na nasiąkliwość, mrozoodporność i odporność na szok termiczny. Czyli te parametry, które świadczą o trwałość materiału w zmiennych warunkach użytkowania.

#michalfirlej

Kamień kamieniem – zwykle pozostaje w tle, niezauważony. Tak oczywisty, jak widok Sky Tower na widnokręgu w okolicy Wrocławia, czy wieża Eiffla na pocztówce z Paryża. Są jednak takie realizacje z kamienia, wobec których nie da się przejść obojętnie. Wwiercają się w pamięć nietypowymi rozwiązaniami, twórczym wykorzystaniem lub zaskakującym wyglądem. Albo wszystkim na raz.

Tak jest w przypadku budynku siedziby Stowarzyszenia Autorów i Wydawców SGAE w Santiago de Compostela (A Coruña, Hiszpania). Obiekt znajduje się w uprzywilejowanym punkcie miasta – pomiędzy ogrodem prywatnym i publicznym, w zielonej okolicy, z której roztacza się widok na panoramę zabytkowego miasta.
Dzięki uprzejmości biura architektonicznego Ensamble Studio, które jest autorem projektu, Kurier Kamieniarski może napisać nieco o projekcie i realizacji.
Projekt koncepcyjny tego fragmentu miasta został opracowany przez japońskiego architekta Arata Isozaki i uwzględniał budowę serii budynków dla celów akademickich. Większość z nich już powstała. Główne Biuro SGAE zostało zaprojektowane na zachodnim krańcu dzielnicy Vista Alegre uzupełniając całość i stając się jej granicą.
Opracowanie projektu obiektu powierzono architektom z Ensamble Studio. Głównym projektantem obiektu był Antón García-Abril. Firmą, która zrealizowała prace kamieniarskie była hiszpańska firma Granichán S.L.

Koncepcja architektoniczna budynku łączy ducha miasta Santiago de Compstela z jego współczesną tożsamością wprowadzając do tego połączenia dialog z historią i pamięcią miejsca oraz zachowując ścisły związek z językiem współczesnej sztuki.
Program działania SGAE obejmuje nie tylko działania społeczne z udziałem autorów i wydawców, ale także szeroki zakres działań publiczno-kulturalnych. Budynek jest podzielony na cztery obszary funkcjonalne rozmieszczone na czterech poziomach dostępnych z ogrodu i od strony ulicy. W sumie powierzchnia użytkowa obiektu to trzy tysiące metrów kwadratowych, przeznaczonych dla twórców oraz mieszkańców miasta.

Wielki kamienny mur może być traktowany jako rzeźba monumentalna. Szare kamienne elementy elewacji wykonane z granitu Mondariz Grey pojawiają się w jednej z najczystszych form: nieregularnych ciosów o zmiennej geometrii i wielkości, wybranych bezpośrednio w kamieniołomie spośród odpadów poprodukcyjnych. Konstrukcja muru – zależnie od pory dnia i roku – w zróżnicowany sposób przepuszcza światło. Druga ze ścian jest wykonana ze szkła podświetlanego i razem z przeciwległą – kamienną – tworzy pewien rodzaj imponującego witrażu.
Jak łatwo sobie wyobrazić, skonstruowanie kilkudziesięciometrowej ściany, zrealizowanej z odpadów kamieniołomu było dość skomplikowane. Nie było możliwe przygotowanie projektu realizacyjnego. Projekt powstawał w sposób dynamiczny na terenie kamieniołomu. To tu kolejne elementy dopasowywano do siebie tworząc konstrukcję łukowej ściany. Tu również wyznaczono miejsca powiązania ze sobą ciosów skalnych. Gotowy obiekt, w skali 1:1, wybudowany więc został w kamieniołomie. Konstrukcja, po dokładnym oznakowaniu, została kamień po kamieniu przewieziona na plac budowy i tam powtórnie złożona.

Obiekt, zaprojektowany w 2005 roku, doczekał się realizacji w 2007.
Ten obiekt, to nie jedyna interesująca realizacja biura Ensamble Studio. Kolejną zaprezentujemy w następnym wydaniu Kuriera Kamieniarskiego.

Zdjęcia: Roland Halbe

Więcej zdjęć na www.facebook.com/KurierKamieniarski

Nowy zakład produkcyjny firmy Pawlimex Paweł Wojak 7 sierpnia 2015 roku oficjalnie rozpoczął produkcję.

Męcina Królewska to piaskowiec o barwie szarej, który budzi coraz większe zainteresowanie wśród inwestorów i architektów. Złoże znane jest od bardzo dawna, na co dowodem są stare obiekty, znajdujące się w okolicy Limanowej, wybudowane z zastosowaniem tego kamienia.

Współczesne wydobycie rozpoczęło się za sprawą firmy Wolimex Eugeniusza Wojaka – pozyskiwano kamień z przeznaczeniem drogowym i hydro- technicznym. Wydobycie prowadzono bez stosowania materiałów wybuchowych i dlatego materiał ze złoża nadal nadaje się do innych zastosowań niż tylko kruszywo. Takim właśnie zastosowaniem zainteresował się Paweł – syn właściciela Wolimexu – kiedy rozpoczął pracę zawodową. Zaczął testować obróbkę Męciny Królewskiej dla celów budowlanych.

Okazało się, że materiał podoba się architektom i ma szerokie możliwości obróbki, a przy tym istnieje zaintere sowanie takimi wyrobami. Tak w uproszczeniu powstała firma Pawlimex. Jednak, by móc oferować na rynku materiał na większą skalę, konieczna stała się budowa odpowiednio wyposażonego zakładu przeróbczego.

Uroczyste otwarcie zakładu nastąpiło na początku sierpnia. Przybyło na nie wielu gości.

Gratulacje z okazji otwarcia zakładu składali Pawłowi Wojakowi przedstawiciele władz lokalnych, przyjaciele i kontrahenci z branży oraz członkowie ZPBK. Spotkanie rozpoczęło krótkie powitanie, uroczyste przecięcie wstęgi i poświęcenie zakładu. Później gospodarz zaprosił gości do zwiedzenia położonej niedaleko kopalni. Po powrocie na gości czekała góralska kapela oraz suto zastawione stoły. Rozpoczęło się świętowanie, które trwało do późnych godzin wieczornych.

W nowym zakładzie podstawowymi urządzeniami do cięcia kamienia są trzy traki jednolinowe. Dalsze ogniwa linii technologicznej to dwa auto- maty szlifierskie do szlifowania i polerowania (piaskowiec z Męciny daje się dobrze polerować), piła mostowa CUT 600 (do seryjnej produkcji) oraz piła jednosuportowa sterowana numerycznie. Uzupełnieniem linii jest boczkarka profilowa oraz waterjet Intermac Primus 184.
Maszyny zostały dobrane tak, aby wydajność poszczególnych maszyn współgrała z wydajnością całej linii technologicznej.

Zdjęcia z nowego zakładu i z uroczystego otwarcia można obejrzeć na naszym fanpage: www.facebook.com/KurierKamieniarski.

W ramach Strzegomskiej Dwunastki – biegu ulicznego odbywającego się w trakcie Święta Granitu Strzegomskiego – odbyły się I Ogólnopolskie Mistrzostwa Branży Kamieniarskiej w bieganiu.

Kurier Kamieniarski był patronem medialnym tego wydarzenia, a Geoservice-Christi – wydawca Kuriera i organizator targów KAMIEŃ – był jednym ze sponsorów nagród dla zwycięzców.

Na podium stanęli (w kolejności na mecie):
Joanna Trąbka, Daria Fonferko i Joanna Krawczyk wśród kobiet oraz Kamil Maciejewski, Robert Franczyk i Jakub Zdańkowski wśród mężczyzn. Miło nam poinformować, że Jakub Zdańkowski jest naszym redakcyjnym kolegą i cała redakcja pękała z dumy kiedy odbierał zasłużone laury. Jednocześnie spieszymy donieść, że Jakub pr zekazał nagrodę ufundowaną przez Geoservice-Christi na cele dobroczynne.

W Mistrzostwach wzięło udział 25 osób z naszej branży. Czy to dużo, czy mało? – niech odpowiedzią będą słowa organizatorów:
„to wzrost o 400% w kategorii »kamieniarze« w stosunku do poprzedniego roku!”. Jeśli taka tendencja utrzyma się również w przyszłym roku, to będziemy mieli prawdziwy kamieniarski wyścig. A do udziału w tym wyścigu już dziś gorąco zachęcamy.
I cieszymy się, że mogliśmy wziąć udział w promowaniu tego wydarzenia. Mamy nadzieję, że w przyszłym roku pobiegniecie z nami.

Informacje o biegu, trasa i wyniki dostępne są na stronie www.strzegomska12.eu

Są takie wydarzenia, które łączą różnych uczestników – w każdym wieku, o rozmaitych zainteresowaniach – miłośników sportu, muzyki, czy gier plenerowych. Skupiają ludzi związanych z konkretną branżą, a także entuzjastów-amatorów.
Do takich wydarzeń z pewnością należy cykliczne Święto Granitu Strzegomskiego, które miało miejsce w Strzegomiu w dniach 19-21 czerwca 2015 r.

Choć święto na kulturalnej mapie regionu istnieje dopiero od 5 lat, czerpie co najlepsze z połączenia dwóch innych wydarzeń: Dni Ziemi Strzegomskiej oraz Dnia Kamieniarza.
Podczas tegorocznego weekendu Granitowe Serce Polski biło szczególnie mocno. Działo się to za sprawą szeregu atrakcji, które zapewnili organizatorzy. Oficjalnie, w piątkowy wieczór święto rozpoczęło się Karczmą Kamieniarską, która w Str zegomskim Centrum Kultur y zgromadziła wiele osób związanych z branżą.

Nie sposób opisać wszystkiego co działo się na strzegomskim rynku. Najwcześniej w centrum miasta pojawili się wystawcy: rzeźbiarze, firmy kamieniarskie oraz firmy prezentujące maszyny i narzędzia. Nie zabrakło też stoisk wystawowych firm i organizacji działających na rzecz rozwoju i integracji kamieniarzy. W południe natomiast, oczy wszystkich uczestników zwróciły się w kierunku startu Strzegomskiej Dwunastki – ulicznego biegu wokół centrum miasta, który przyciągnął ponad 250 biegaczy. Zapewnił on wiele sportowych emocji i pokazał prawdziwego ducha walki. Nie lada gratką, zarówno dla dzieci jak i dorosłych, były weekendowe gry – sobotnie Gierki-Klasterki, zorganizowane przez Klaster Kamieniarski oraz niedzielna gra miejska.

Te punkty programu zapewniły porządną dawkę rywalizacji, dreszczyk emocji podczas odkrywania nieznanych zakątków miasta, ale przede wszystkim wiele uśmiechu podczas odbioru nagród. Tak, w tych grach wszyscy byli zwycięzcami! Natomiast wieczorami rynek wypełniał się wielbicielami muzyki, a to za sprawą koncertów gwiazd, takich jak Dżem, Zbigniew Wodecki czy Kasia Popowska.

Przez cały weekend można było podziwiać także pokazy rzeźbiarstwa, turnieje rycerskie, wystawy prac różnych artystów czy brać udział w warsztatach tematycznych. Dlatego też całe wydarzenie cieszyło się wysoką frekwencją przez cały weekend. Święto Granitu Strzegomskiego to jednak coś więcej, niż impreza plenerowa z kamieniem w tle. To wyjątkowe wydarzenie sprawiło, że przez cały weekend serce każdego uczestnika biło kamiennym rytmem Granitowego Serca Polski.

Zespół Geoservice-Christi