Vademecum kamieniarza

Decyzja administracyjna to w procedurze administracyjnej dokument wydawany indywidualnie na żądanie strony, wynikający wprost z kodeksu postępowania administracyjnego, który normuje postępowanie przed organami administracji publicznej w sprawach indywidualnych należących do właściwości tych organów rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych 1).

Decyzja jest aktem administracyjnym o charakterze zewnętrznym, którego podstawowym, ale nie samodzielnym źródłem, jest wspomniany Kodeks postępowania administracyjnego. Obok decyzji istnieją jeszcze regulacje mające charakter szczegółowy, a także regulacje wewnętrzne bezpośrednio odnoszące się do trybu jej wydania, zaskarżenia oraz treści. W doktrynie podkreśla się, że „podstawę” do wydania decyzji administracyjnej w określonej sprawie indywidualnej stanowią przepisy materialne (określające uprawnienia i obowiązki jednostki), procesowe (regulujące tryb rozstrzygania sprawy) oraz ustrojowe (określające rodzaje organów administracji publicznej i ich kompetencje). Decyzja administracyjna jest zatem kwalifikowanym aktem administracyjnym, wydanym na podstawie ustawy lub z upoważnienia ustawy po przeprowadzeniu prawem określonego postępowania, rodzącym określone skutki prawne2) , której forma – a nie treść – przesądza o tym, czy można ją uznać za decyzję administracyjną3). Samo pojęcie decyzji należy rozumieć jako władcze i jednostronne rozstrzygnięcie organu administracyjnego, wydane na podstawie przepisu powszechnie obowiązującego.
Za decyzję taką uznać należy również pismo właściwego organu zawierające co najmniej oznaczenie organu i adresata aktu, rozstrzygnięcie w sprawie i podpis upoważnionego pracownika4). Część decyzji administracyjnych wymaga do swojego wydania środków komunikacji elektronicznej*). Wykorzystanie technologii informacyjno-komunikacyjnych ma istotne znaczenie dla ułatwienia wymiany handlowej i równocześnie umożliwia zapewnienie skuteczności kontroli celnych, co w sposób bezpośredni zmniejsza koszty ponoszone przez przedsiębiorstwa8) oraz ułatwia wymianę informacji pomiędzy organami celnymi, przedsiębiorcami, a organami celnymi. W tym celu powstały systemy teleinformatyczne służące do obsługi Wiążących Informacji Taryfowych oraz do zapewnienia efektywnego wykorzystania zawartych w nich informacji 9).
W celu osiągnięcia dodatkowej elastyczności dla przedsiębiorców i organów celnych, możliwe jest dopuszczenie do korzystania z technik przetwarzania danych innych niż elektroniczne. Możliwości korzystania nie tylko z elektronicznej formy wymiany danych obejmują: powiadomienia o długu celnym, wymianę informacji poświadczających warunki zwolnienia z należności celnych przywozowych, przedstawienie numeru ewidencyjnego (MRN) do celów tranzytu w inny sposób niż na tranzytowym dokumencie towarzyszącym, możliwość retrospektywnego złożenia zgłoszenia wywozowego, przedstawienia towarów urzędowi celnemu wyprowadzenia oraz przedstawienia dowodów, że towary opuściły obszar celny Unii, informację o wymianie i przechowywaniu informacji związanych z wnioskami i decyzjami w sprawie wiążącej informacji o pochodzeniu towarów 10).
Unieważnienie decyzji administracyjnych, po nowelizacji z 2021 roku, jednoznacznie wskazuje, że nie ma możliwości stwierdzenia jej nieważności, jeśli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 10 lat, niezależnie od tego, jakie były przyczyny nieważności 11). Nieważność decyzji jest stanem prawnym, który polega na tym, że decyzja taka posiada jedną z wad wymienionych w art. 156 par. 1 k.p.a. Sam fakt występowania wady nie powoduje automatycznie wycofania decyzji z obrotu prawnego, co bezpośrednio wynika z tzw. zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznych. Decyzje obowiązują tak długo, dopóki nie zostaną uchylone lub zmienione przez nową decyzję opartą na odpowiednim przepisie prawnym.
W związku z czym nawet wadliwie wydane decyzje funkcjonują w obrocie prawnym, wywołując skutki prawne – tak długo, aż nie zostaną z tego obrotu wycofane poprzez stwierdzenie ich nieważności przez organ administracji publicznej. Do stwierdzenia nieważności decyzji konieczne jest wszczęcie postępowania administracyjnego, którego przedmiotem będzie zbadanie, czy istnieją przesłanki pozytywne lub negatywne umożliwiające stwierdzenie nieważności.
Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji podzielone zostały na pozytywne i negatywne opisane w art. 156 k.p.a. W celu stwierdzenia nieważności decyzji organ bierze pod uwagę to, czy
• wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości,
• bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa,
• dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco,
• została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie,
• była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały,
• w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą,
• lub zawierała wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa12).
Aby można było uznać decyzję za nieważną, powinna wystąpić przynajmniej jedna z wyżej wymienionych przesłanek, których katalog jest zamknięty bez możliwości zastosowania wykładni rozszerzającej, gdzie okoliczności nie wskazane w katalogu upoważniają organ do wydania postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności zgodnie z art. 61a k.p.a.13) Przesłanki negatywne wskazane w art. 156 par. 2 k.p.a. to takie, których wystąpienie powoduje, że nie można orzec o nieważności decyzji, nawet jeśli jest ona dotknięta jedną z wad wskazanych w par. 1.
Po nowelizacji z 2021 roku, przesłanką negatywną do unieważnienia wadliwej decyzji jest upływ 10 lat od ogłoszenia lub doręczenia decyzji. Wystąpienie choćby jednej z nich prowadzi do tego, że wadliwa decyzja nie zostanie unieważniona. W takiej sytuacji organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia (również w formie decyzji), że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa oraz wskaże okoliczności, z powodu których nie stwierdził jej nieważności14).
Podobnie rzecz się ma w przypadku decyzji administracyjnych odnoszących się do Wiążącej Informacji Taryfowej (WIT wydawana jest na okres trzech lat). Po okresie jej ważności przedsiębiorca zobowiązany jest o ponowne wystąpienie z wnioskiem. Organ administracji celnej dokonuje weryfikacji złożonego wniosku drogą elektroniczną przeprowadzając cały proces kontrolny od nowa. Wydana decyzja de facto wraca do obiegu wydanych WIT-ów na kolejne trzy lata.
Natomiast z treści Unijnego Kodeksu Celnego wynika, że: „decyzją” jest „każdy akt wydany przez organy celne odnoszący się do przepisów prawa celnego zawierający orzeczenie w konkretnej sprawie, który pociąga za sobą skutki prawne dla zainteresowanej osoby lub zainteresowanych osób”15). Każdy podmiot „ma prawo do odwołania się również od wydanej przez organy celne decyzji w zakresie stosowania przepisów prawa celnego, dotyczącej jej bezpośrednio i indywidualnie”16) zarówno do organów celnych lub organu sądowego lub innego organu wyznaczonego w tym celu przez państwa członkowskie, jak i do niezależnego organu wyższej instancji, którym może być organ sądowy lub wyspecjalizowany organ równorzędny, zgodnie z przepisami obowiązującymi w poszczególnych państwach członkowskich, składając je w państwie, w którym decyzja została wydana lub w którym złożono wniosek o jej wydanie17).
Pojęcie to funkcjonowało także na gruncie poprzedniej kodyfikacji unijnego prawa celnego. W myśl postanowień art. 4 pkt 5 Wspólnotowego Kodeksu Celnego „decyzja” oznaczała każdą czynność administracyjną dotyczącą prawa celnego, podjętą przez organ celny w indywidualnym przypadku, mającą skutki prawne w odniesieniu do jednej lub kilku osób określonych lub mogących zostać określonymi. Tak więc, decyzja w rozumieniu Unijnego Kodeksu Celnego tożsama jest z aktem administracyjnym.
W polskim prawie celnym w przypadku gdy decyzja podjęta przez organ celny rozstrzygała sprawę co do jej istoty albo w inny sposób kończyła postępowanie w danej instancji, zasadniczo stosowaną formą na gruncie polskich przepisów procesowych była decyzja administracyjna, a w pozostałych wypadkach organy celne wydawały postanowienia. Dla przedsiębiorców dokonujących wymiany towarowej oraz importu i eksportu towarów organy administracji celno-skarbowej dokonujące oceny ważności decyzji dokonują również oceny prawidłowo wyznaczonego długu celnego oraz należności celno-skarbowych.
Przyjąć zatem należy, że Unijny Kodeks Celny w szerszym zakresie stosuje pojęcie samego terminu „decyzja” z uwagi na fakt, że na gruncie przepisów prawa celnego określona została de facto czynność materialno-techniczna, gdzie decyzja jako taka nie jest aktem administracyjnym stanowiący jednostronne ustalenie organu administracji publicznej o wiążących dla jednostki (i organu) konsekwencjach normy prawa administracyjnego.
W kolejnym artykule opiszę Ogólne Reguły Interpretacji Nomenklatury Scalonej.

*) Wydanie za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej nie zostało w ustawie z 2010 r. zdefiniowane w sposób jednoznaczny, a określone w ustawie o świadczeniu usług drogą elektroniczną5). Z treści ustawy wynika, że świadczenie usługi drogą elektroniczną to wykonanie usługi świadczonej bez jednoczesnej obecności stron (na odległość), poprzez przekaz danych na indywidualne żądanie usługobiorcy, przesyłanej i otrzymywanej za pomocą urządzeń do elektronicznego przetwarzania, włącznie z kompresją cyfrową, i przechowywania danych, która jest w całości nadawana, odbierana lub transmitowana za pomocą sieci telekomunikacyjnej6). Wymiana informacji odbywa się za pomocą środków komunikacji elektronicznej, do których należą urządzenia teleinformatyczne i współpracujące z nimi narzędzia programowe, umożliwiające indywidualne porozumiewanie się na odległość przy wykorzystaniu transmisji danych między systemami teleinformatycznymi, a w szczególności pocztę elektroniczną7).

Literatura:
1) L. Klat-Wertelecka, Decyzja jako forma rozstrzygania spraw indywidualnych, [w:] L. Klat-Wertelecka,
2) B. Kozicka, E. Pierzchała, Decyzja, postanowienie, ugoda w postępowaniu administracyjnym, Wrocław 2014 r., str. 15-16.
3) E. Pierzchała, Decyzja administracyjna w postępowaniach przed organami szkół wyższych − wybrane problemy prawne, z dnia 2024.08.13 https://repozytorium.uni.wroc.pl/Content/63648/13_Pierzchala_Ewa.pdf
4) Wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 października 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 2109/07, LEX nr 521891). Podobny pogląd reprezentuje orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok z dnia 22 września 1981 r. sygn. akt SA 791/81, postanowienie z dnia 7 lutego 2001 r. sygn. akt I SA 2585/00 Lex 49910), postanowienie z dnia 20 listopada 1981 r. sygn. akt II SA 848/81 - ONSA 1981, nr 2, poz. 91 i poz. 118).
5) Wyrok NSA z dnia 22 września 1981 r., sygn. akt SA 791/81), wyrok WSA w Poznaniu z dnia 14 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Po 63/12, LEX nr 1137165), wyrok NSA z dnia 15 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 497/11, LEX nr 1216734, wyrok WSA z dnia 18 lipca 2013 r., VI SA/Wa 1819/12.
6) Dz. U. z 2019 r., poz. 123, Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 grudnia 2018 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną - Ustawa z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną.
7) W rozumieniu ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne.
8) Dz. U. z 2017 r. poz. 1219.
9) Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady nr 70/2008/WE z dnia 15 stycznia 2008 r. w sprawie eliminowania papierowej formy dokumentów w sektorach ceł i handlu (Dz.U. L 23 z 26.1.2008, str. 21).
10) Rozporządzenie Wykonawcze Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny.
11) Rozporządzenie Delegowane Komisji (UE) 2015/2446 z dnia 28 lipca 2015 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 w odniesieniu do szczegółowych zasad dotyczących niektórych przepisów unijnego kodeksu celnego.
12) Ustawa z 7.4.2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 935).
13) Dz.U. z 2021 r. poz. 1491.
14) Dz.U.2024.0.572 - Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
15) L. Dygas, Nowelizacja k.p.a.: Kiedy decyzja administracyjna może zostać unieważniona [Przykłady], GazetaPrawna.pl z dnia 2024.08.01. https://serwisy.gazetaprawna.pl/samorzad/artykuly/8279138,nowelizacja-kpa-decyzja-administracyjna-uniewazniona.html
16) 17) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny

Dr Ewa Grabska-Kukulska
jest prawnikiem, ekonomistą, politykiem celnym, a przede wszystkim praktykiem od 30 lat zajmującym się wymianą towarową i procedurami celnymi zarówno w firmach jak i na styku administracja celno-skarbowej – przedsiębiorca. Prowadzi analizę celną, audyty i ocenę ryzyka związane z procedurami celnymi dla przedsiębiorców.
Kontakt do autorki:
tel. 601240210,
e-mail: ewa.grabska-kukulska@jmk.waw.pl
www.jmk.waw.pl

W okolicy Wszystkich Świętych Polacy zwyczajowo udają się tłumnie na cmentarze. Bardzo często są to jedyne momenty w roku, gdy przyglądają się nagrobkom. W tym okresie następuje też gruntowne sprzątanie miejsc pamięci – przy okazji granitowe konstrukcje podlegają dokładnemu oglądowi i zauważa się detale, których wcześniej nikt nie zobaczył. Na przykład rdzawe plamy.

Bardzo często pojawianie się rdzawych plam jest związane z reakcjami związków żelaza zawartych powszechnie w kamieniu, które zachodzą po „otwarciu” skały. Chyba każdy kamieniarz miał styczność z tym zjawiskiem i wie, że niektóre materiały należą do podatnych na pojawianie się takich przebarwień. W tym momencie pojawia się jednak pytanie zasadnicze – czy jest to wada?
Okazuje się, że samo tłumaczenie, że jest to wynik naturalnego procesu, nie rozwiązuje ewentualnej reklamacji, ponieważ „wada polega na niezgodności rzeczy sprzedanej z umową” (Art. 556 k.c.). W przypadku więc, gdy sprzedany został nagrobek z szarego granitu i pojawiły się na nim rdzawe przebarwienia, nie jest on zgodny z umową.
Klient końcowy nie jest specjalistą w dziedzinie kamieniarstwa i nie wie, że tak jest z kamieniem i może on ulec szybkiej zmianie wizualnej. Dla własnego bezpieczeństwa i zachowania dobrej relacji z klientem lepiej poinformować go, że tego typu zmiany mogą wystąpić. Dobrą praktyką powinno być również udzielenie pomocy w usunięciu niechcianego przebarwienia. Na rynku istnieje wiele środków chemicznych wspomagających rozwiązania takich problemów. A my, jako specjaliści, poradzimy sobie z tym w mgnieniu oka.
Niedawno spotkałem się z dosyć częstym, wręcz standardowym, przypadkiem. Kamieniarz wzniósł nagrobek granitowy. Po 2 miesiącach od zakończenia transakcji pojawiły się na nagrobku rdzawe przebarwienia. Wykonawca nagrobka ma swoją wystawkę 50 metrów od cmentarza, więc po sygnale od klienta niezwłocznie się udał zobaczyć ów nagrobek. I bez zająknienia orzekł, że to wszystko wina liści i można to zmyć proszkiem do prania IXI (istnieje cała kolekcja chemii przeznaczonej do kamienia, dlaczego kamieniarz uparł się akurat na proszek do prania?). Po wielu bojach klient znalazł wskazany proszek do prania i przystąpił do mycia. Oczywiście nic to nie dało i plamy zostały bez zmian. Koniec tego był taki, że kamieniarz przestał odbierać telefon od klienta, pozostawiając go z problemem.
Ten przypadek wskazuje na jeszcze jeden aspekt problemu – kamieniarz nie przekazał klientowi podstawowej instrukcji użytkowania, dzięki której będzie on w stanie korzystać prawidłowo z przedmiotu transakcji. Normalnym jest, że na cmentarzach spadają liście, i że te liście mogą spadać na nagrobki. Użytkownicy nie chodzą codziennie sprzątać nagrobki. Powinni zatem zostać poinformowani o sposobie czyszczenia typowych zabrudzeń.
Poza stroną prawną mamy w tym całym problemie pojęcie etyki zawodowej. Czy nasz kontakt z klientem kończy się po zapłacie? Nie. Istnieje jeszcze obsługa posprzedażowa. Coś się dzieje z towarem – pomóżmy, podpowiedzmy, rozwiążmy problem. Finalnie drobna przysługa zwróci się także finansowo, bo dopieszczony klient wróci i przyprowadzi kolejnego. Klient odrzucony obrzydzi współpracę z firmą 10 kolejnym potencjalnym.

Kontakt do autora: firlej@stoneconsulting.pl
tel. 695 164 288

#michalfirlej

Dokonując importu czy eksportu towarów – ale i dostaw lub nabyć wewnątrzwspólnotowych – przedsiębiorca dokonać powinien prawidłowej taryfikacji towarów. Taryfikację towaru przeprowadza się zgodnie z obowiązującą Unijną Taryfą Celną, przypisując odpowiedni kod CN do klasyfikowanego towaru. Dokonać tego może samodzielnie, zgłaszając sprowadzony towar do oclenia w urzędzie celnym lub poprzez agencję celną, która sporządza odpowiednie dokumenty celne.

Zgłaszając towar do odprawy celnej i dopuszczenia do obrotu należy prawidłowo wskazać jego pozycję w Taryfie celnej, stosując kryteria w niej wskazane wraz z notami wyjaśniającymi. Jest to jedna z trudniejszych czynności procesu. Aby prawidłowo dokonać taryfikacji celnej towaru, nie wystarczy dołączenie do niego przetłumaczonej faktury handlowej, ponieważ tłumaczenia faktur bywają niedokładne lub wręcz są obarczone licznymi błędami nie tylko związanymi z opisem towaru, ale też z jego przynależnością do konkretnej grupy towarowej. Skutkiem tego towarowi sprowadzonemu przez przedsiębiorcę zostaje bardzo często nieprawidłowo przypisany kod CN z unijnej Wspólnej Taryfy Celnej .

Zbieranie i wymiana informacji na temat handlu zagranicznego wymaga jednolitego systemu klasyfikacji i opisu towarów. W tym celu w UE stosowana jest Nomenklatura Scalona (CN), która jest rozwinięciem światowego zharmonizowanego systemu oznaczania i kodowania towarów, znanego jako System Zharmonizowany (HS). Połączeniem systemu klasyfikacji towarów w CN oraz stawek celnych dla każdej klasy towarów, obowiązujących na całym obszarze UE, jest wspomniana powyżej Wspólna Taryfa Celna, której rozwinięciem jest zintegrowana taryfa UE (TARIC) w postaci bazy danych, która łączy taryfy celne i wszystkie środki, które muszą być zastosowane przez podmioty zajmujące się przywozem lub wywozem towarów.
Aby dopuścić sprowadzony towar do obrotu w danym kraju, musi on (potocznie mówiąc) zostać oclony. W tym celu należy prawidłowo dokonać jego klasyfikacji celnej, czyli przypisać do towaru odpowiedni kod celny. I tutaj zaczyna się prawdziwy problem. Wspomagając się „wiedzą” agentów celnych przedsiębiorcy mają nadzieję, że procedura dopuszczenia do obrotu została przeprowadzona prawidłowo, a my – przedsiębiorcy – „możemy spać spokojnie”. Nic bardziej mylnego. Otóż każdemu towarowi można przypisać kilka wydawałoby się prawidłowych kodów CN i wyznaczyć wysokość długu celnego. Ale tylko jeden kod CN jest prawidłowy. Pozostałe są błędne – błędnie wyznaczony przez to został również należny dług celny i podatek VAT.

O tym, czy prawidłowo dokonana została odprawa celna towarów, przedsiębiorca dowiaduje się najczęściej podczas przeprowadzonej kontroli celno-skarbowej. Co najczęściej rodzi konieczność zapłaty prawidłowych należności celno-skarbowych.
By zrozumieć, jak wiele błędów można popełnić, wystarczy przeszukać Tabelę stawek celnych pod kątem choćby tak prostego i nieskomplikowanego przykładu jak kostka granitowa.

Kod Opis
2516 Granit, porfir, bazalt, piaskowiec i pozostałe kamienie pomnikowe lub budowlane, nawet wstępnie obrobione lub tylko pocięte, przez piłowanie lub inaczej, na bloki lub płyty o kształcie prostokątnym (włączając kwadratowy)
6801 00 00 – Kostki brukowe, płyty nawierzchniowe, krawężniki i płyty chodnikowe, z kamienia naturalnego (z wyjątkiem łupków)
6802 10 00 – Płytki, kostki i podobne artykuły, nawet prostokątne (włączając kwadratowe), których największe pole powierzchni można zamknąć kwadratem o boku mniejszym niż 7 cm; sztucznie barwione ziarna, odłamki i proszek
6802 23 00 – j.w. – granit
...i tak dalej.

Wyszukując piły, piły tarczowe lub inne narzędzia na co dzień wykorzystywane w zakładzie kamieniarskim giniemy w gąszczu działów, kategorii i opisów. To oznacza, że nie widząc towaru i/lub nie znając jego zastosowania można zataryfikować go do wielu kategorii.
Aby uniknąć błędów, prawidłowo przeprowadzić procedurę celną i w sposób równie prawidłowy dokonać również taryfikacji towarowej, polscy przedsiębiorcy powinni bezwzględnie skorzystać – tak jak to czynią przedsiębiorcy unijni – z decyzji wydawanych przez organy administracji celnej w postaci Wiążących Informacji Taryfowych – WIT.

W tym miejscu przypomnę dane przytoczone w poprzednim numerze Kuriera Kamieniarskiego. Dominująca pozycja trzech państw unijnych, które korzystają w pełni z Wiążących Informacji Taryfowych (Niemcy, Francja, Włochy) mówi sama za siebie – na 116 224 wydanych w UE decyzji WIT 62 014 wydano Niemcom, co stanowi prawie 54% wszystkich wydanych decyzji. Polsce wydano 4389 decyzji WIT, czyli raptem 3,7 % wszystkich wydanych WIT–ów.
Jakie korzyści wynikają z posiadania decyzji WIT?

Otóż przedsiębiorca ma pewność potwierdzoną przez organy administracji celno-skarbowej, że dokonana na jego rzecz odprawa celna towarów przeprowadzona została w sposób prawidłowy. To bezspornie prowadzi do stabilności przedsiębiorstwa odnośnie poprawności wyliczonych należności celnych, ale i prawidłowości zataryfikowanych towarów. Przedsiębiorca posiadając decyzję WIT, sprawnie przeprowadzi odprawę celną zarówno samodzielnie, jak i poprzez agencję celną, a organy celno-podatkowe nie zakwestionują wymierzonego długu celnego i towarzyszących mu należności podatkowych.
Co zatem powinien uczynić przedsiębiorca, aby mieć 100% pewność, że sporządzone dokumenty celne są prawidłowe? Przed wprowadzeniem sprowadzonego towaru do obrotu warto uzyskać Wiążącą Informację Taryfową, a dla transakcji przeszłych powinien przeprowadzić audyt celno-statystyczny, który „wychwyci” ewentualne błędy w taryfikacji towarowej.

Dokonanie weryfikacji poprawności sporządzonych dokumentów celnych w przedsiębiorstwie spowoduje to, że będą one – nawet jeśli sporządzane były w sposób nieprawidłowy – dalej sporządzane prawidłowo. Albowiem wydany dla danego towaru WIT wiąże organy celne dając gwarancję poprawności pełnej dokumentacji celnej.
Audyt bowiem jest działaniem skierowanym na dokładną, rzetelną i niezależną ocenę czynności celnych danej organizacji, dostarczając przedsiębiorcy wiarygodnych informacji, które w efekcie mają za zadanie pomóc w zarządzaniu określonym obszarem. W tym przypadku przyniesie finansowe korzyści polegające na zmniejszeniu należności celno-podatkowych. Bardzo często znacznych.
Dlatego też posiadając decyzje WIT i przeprowadzając audyt celno-statystyczny polski przedsiębiorca podobnie, jak inni przedsiębiorcy unijni, będzie miał gwarancję prawidłowo przeprowadzonej procedury importu towarów, której nie podważy organ administracji celno-skarbowej.

*) W ramach Wspólnotowego Kodeksu Celnego funkcjonuje wskazana powyżej Wspólna Taryfa Celna, która obejmuje – zgodnie z Unijnym Kodeksem Celnym – Nomenklaturę Scaloną towarów, każdą inną nomenklaturę, która jest całkowicie lub częściowo oparta na Nomenklaturze Scalonej lub która dodaje do niej dalsze podpodziały i która została ustanowiona w przepisach unijnych regulujących określone dziedziny do celów stosowania środków taryfowych związanych z wymianą towarową, konwencyjne lub zwykłe autonomiczne stawki celne, stosowane w odniesieniu do towarów objętych Nomenklaturą Scaloną, preferencyjne środki taryfowe określone w umowach zawartych przez Unię z niektórymi krajami lub terytoriami znajdującymi się poza obszarem celnym Unii lub z grupami takich krajów lub terytoriów, preferencyjne środki taryfowe przyjęte jednostronnie przez Unię w odniesieniu do niektórych krajów lub terytoriów znajdujących się poza obszarem celnym Unii lub w odniesieniu do grup takich krajów lub terytoriów, autonomiczne środki przewidujące obniżenie należności celnych lub zwolnienie z należności celnych za niektóre towary oraz inne środki taryfowe przewidziane w przepisach unijnych dotyczących rolnictwa, handlu lub innych dziedzin, regulowanym przez Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady Europy.

Dr Ewa Grabska-Kukulska
jest prawnikiem, ekonomistą, politykiem celnym, a przede wszystkim praktykiem od 30 lat zajmującym się wymianą towarową i procedurami celnymi zarówno w firmach jak i na styku administracja celno-skarbowej – przedsiębiorca. Prowadzi analizę celną, audyty i ocenę ryzyka związane z procedurami celnymi dla przedsiębiorców.

Kontakt do autorki:
tel. 601240210,
e-mail: ewa.grabska-kukulska@jmk.waw.pl
www.jmk.waw.pl

Jesteśmy pierwszym pokoleniem , które staje przed zupełnie nieznanymi wyzwaniami związanymi z bardzo dynamicznym rozwojem technologii – m.in. AI, czyli sztucznej inteligencji. Wykorzystując te technologie już teraz, na podstawie kilku zdjęć, bez najmniejszych problemów, można wygenerować film. Każdego dnia stajemy też przed wyborem, czy informacja jaką dostajemy jest faktem czy fejkiem. Uświadamiając sobie jak szybko technologia informatyczna może ewoluować, zadbajmy o bezpieczeństwo naszego następnego pokolenia – dzieci.

Szacuje się, że codziennie w Internecie publikuje się ok. 500 mln zdjęć, przede wszystkim w mediach społecznościowych. Oczywiście nie brakuje na nich dzieci. Około 23% dzieci ma już swój cyfrowy ślad, zanim przyjdzie na świat, w postaci zdjęć USG. 5% dzieci poniżej 2 roku życia ma już swój profil w mediach społecznościowych. Miłe, łapiące za serca sceny z wakacji, przedszkola, szkoły, pierwsze kroki i inne „migawki” ważnych i codziennych momentów sytuacyjnych. Niestety wszystkie informacje raz upublicznione zostają w Internecie na zawsze. Konsekwencje w przyszłości, jakich mogą doświadczyć nasze dzieci, mogą być bardzo dramatyczne w skutkach. Pamiętajmy, że wśród odbiorców znajdują się osoby takie jak: hejterzy, twórcy memów, oszuści itp. W przyszłości dzieci mogą doświadczyć nie tylko cyberprzemocy, naruszenia godności czy wykorzystania wizerunku w celach zarobkowych. Już w tej chwili kradzież tożsamości jest prosta, a to jeden tylko element, na który mogą być narażone kolejne pokolenia. Odbieramy dziecku prawo do budowania własnej historii o sobie i traktujemy je jak przedmiot.
Pamiętajmy, że wizerunek podlega ochronie prawnej. Jest to jednocześnie dana osobowa i dobro osobiste. Według wykładni prawnych wizerunek to nie tylko twarz i głowa – to obraz danej osoby, a więc różne cechy fizyczne składające się na jej wygląd, np. wygląd sylwetki, a czasami (według wykładni sądów) charakterystyczny ubiór, okulary czy fryzura.

Upublicznienie wizerunku oznacza wszystkie formy jego udostępnienia, przez co dociera on do nieograniczonej ilości odbiorców. Bez znaczenia jest, czy upubliczniamy dla korzyści finansowych, czy nie, i co do zasady upublicznienie wymaga zgody.
Wizerunek jako dana osobowa podlega ochronie na podstawie przepisów zawartych w RODO, Ustawie o ochronie danych osobowych. Wizerunek rozumiany jako dobro osobiste unormowany jest w Kodeksie cywilnym, a także w ustawie o prawach autorskich i prawach pokrewnych. W motywie 38 (RODO) zapisano, że szczególnej ochrony danych osobowych wymagają dzieci, gdyż są mniej świadomie ryzyka, konsekwencji czy praw im przysługujących.
Rodzice sprawujący władzę rodzicielską powinni ją wykonywać zgodnie z określonymi zasadami (Kodeks rodzinny i opiekuńczy). W imieniu dzieci zgody na rozpowszechnianie wizerunku udzielają rodzice lub opiekunowie prawni. Nie dysponują jednak nieograniczonym prawem dysponowania wizerunkiem dziecka.

Kodeks rodzinny i opiekuńczy, a także Konwencja o prawach dziecka, wskazują, że przed powzięciem ważnych decyzji dotyczących swojego dziecka musi się go wysłuchać (oczywiście biorąc pod uwagę stopień dojrzałości dziecka). W praktyce oznacza to konieczność konsultacji z dzieckiem faktu publikacji zdjęć z jego wizerunkiem czy wyrażenia na to zgody.
Dziecko w wieku 6-10 lat jest w stanie zrozumieć jakimi prawami rządzą się publikacje w sieci.
Trudno pytać małe dziecko o zdanie, ale nastolatki mają już swoje zdanie, i 23% z nich odczuwa zawstydzenie z powodu upublicznionych zdjęć z ich udziałem. 7% z nich staje się adresatami hejtu.

Warto przemyśleć:
W jakim celu publikujemy zdjęcie dziecka?
Czy jest jakiś inny środek. aby ten cel spełnić niż publikacja zdjęcia w mediach społecznościowych?
Kto jest obserwatorem naszego profilu społecznościowego?
Czy zdjęcie dziecka może być kopiowane i publikowane dalej?
Czy posiadamy zgodę rodzica dziecka na publikację zdjęć?
Czy dzieci są zmuszone do bycia na zdjęciu?
Czy zdjęcie przedstawia sytuację, która może być dla niego krępująca?
Czy zdjęcie nie narusza godności?
Jak dziecko może się poczuć w przyszłości oglądając zdjęcie w mediach społecznościowych?
Jak na takie zdjęcie mogą zareagować przyszli współpracownicy?
Upublicznianie niech odbywa się „z głową”. Dobrym rozwiązaniem może być:
Publikowanie zdjęć, na których nie widać cech fizycznych dziecka.
Publikowanie zdjęć, na których widać efekty pracy dziecka.
W razie konieczności zasłonięcie twarzy.
Upublicznienie w zamkniętej grupie odbiorców
Najważniejsze, aby rozmawiać z dzieckiem o jego prawach.
Czy zgoda na publikację zdjęć jest zawsze potrzebna?
Nie. By nie popaść w przesadę, warto pamiętać, że rozpowszechnianie zdjęć, gdzie wizerunek osoby jest szczegółem całości – nie jest dominujący w ujęciu – nie wymaga uzyskania zgody. Dotyczy to m.in. zdjęć zgromadzeń typu piknik szkolny, uroczystość z udziałem wielu osób czy warsztaty itp., zdjęć krajobrazowych.

Artur Majchrzycki – Inspektor Ochrony Danych, ekspert ds. ochrony danych osobowych, audytor Wewnętrzny Systemów Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji zgodnego z ISO/IEC 27001.
Kontakt do autora:
tel. 501 15 11 15
email: a.majchrzycki@moment24.pl

W skład pakietu zmian znajdujących się w ustawie z 26 maja 2023 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym, ustawy o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa, ustawy o gospodarce nieruchomościami, ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2023 poz. 1463) wchodzi m. in. nowelizacja ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Nowelizacja przyznająca dotychczasowym użytkownikom wieczystym prawo żądania sprzedaży nieruchomości jest kolejnym krokiem w procesie eliminacji instytucji użytkowania wieczystego z polskiego porządku prawnego. W ten sposób ustawodawca umożliwia przedsiębiorcom, ale też osobom fizycznym, spółdzielniom i wspólnotom mieszkaniowym uzyskanie na własność gruntów, które mają od wielu lat w użytkowaniu wieczystym. Rozwiązanie to służyć ma wyeliminowaniu obciążenia finansowego wynikającego z obowiązku ponoszenia opłat rocznych za użytkowanie wieczyste oraz niepewność wynikającą z terminowego charakteru tego prawa. Wzmocnienie praw do gruntu ma stanowić zachętę dla przedsiębiorców do podejmowania inicjatywy i działań na gruntach oddanych w użytkowanie wieczyste.

Nowelizacja ustawy o gospodarce nieruchomościami przewiduje, że zasadą nie będzie uwłaszczenie z mocy prawa, jak przy reformie na gruntach mieszkaniowych, ale na wniosek.
Chociaż nowe przepisy są adresowane do szerokiego grona podmiotów, to żądanie sprzedaży nieruchomości nie będzie przysługiwało wszystkim obecnym użytkownikom wieczystym. Ograniczenia proponowane przez ustawodawcę będą miały charakter podmiotowy i przedmiotowy. Nowelizacja przewiduje również ograniczenie czasowe znajdujące zastosowanie do wszystkich nieruchomości i użytkowników wieczystych objętych nowymi przepisami.

Zgodnie z nowelizacją żądanie sprzedaży nieruchomości na rzecz jej użytkownika wieczystego nie przysługuje:
w odniesieniu do nieruchomości gruntowej niezabudowanej,
jeżeli nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste po dniu 31 grudnia 1997 roku,
jeżeli użytkownik wieczysty nie wykonał zobowiązania określonego w umowie o oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste,
w odniesieniu do gruntów położonych na terenie portów i przystani morskich w rozumieniu ustawy o portach i przystaniach morskich,
jeżeli grunt jest wykorzystywany na prowadzenie rodzinnego ogrodu działkowego w rozumieniu ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych.
Brak możliwości uwłaszczenia dotyczy również gruntów Skarbu Państwa powierzonych:
Krajowemu Ośrodkowi Wsparcia Rolnictwa,
Agencji Mienia Wojskowego,
Lasom Państwowym,
parkom narodowym,
Wodom Polskim.

Na gruncie przepisów o likwidacji użytkowania wieczystego nie jest możliwe zawarcie umowy sprzedaży gruntu, wobec którego toczy się postępowanie o rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego.
Oprócz ograniczeń dotyczących rodzaju nieruchomości czy statusu prawnego użytkowników wieczystych, ustawodawca zdecydował się wprowadzić dwunastomiesięczny termin na wystąpienie z żądaniem sprzedaży nieruchomości (licząc od dnia wejścia w życie nowelizacji).

W odniesieniu do nieruchomości gruntowych stanowiących własność Skarbu Państwa cenę nieruchomości ustala się:
w przypadku zapłaty ceny jednorazowo – to 20-krotność kwoty stanowiącej iloczyn dotychczasowej stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego oraz wartości nieruchomości gruntowej określonej na dzień zawarcia umowy sprzedaży,
w przypadku rozłożenia ceny na raty – to 25-krotność kwoty stanowiącej iloczyn dotychczasowej stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego oraz wartości nieruchomości gruntowej określonej na dzień zawarcia umowy sprzedaży.
W odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego cenę nieruchomości ustala się w wysokości nie niższej niż dwudziestokrotność kwoty stanowiącej iloczyn dotychczasowej stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego oraz wartości nieruchomości gruntowej określonej na dzień zawarcia umowy sprzedaży, jednak nie wyższej niż wartość nieruchomości gruntowej określona na dzień zawarcia umowy sprzedaży.

Jeżeli w dniu wystąpienia z żądaniem zawarcia umowy nie obowiązywała opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej albo toczy się postępowanie w sprawie aktualizacji stawki procentowej opłaty rocznej, to właściwy organ ustali cenę przyjmując stawkę procentową zgodnie z zasadami ogólnymi ustalania stawek procentowych określonymi w ustawie o gospodarce nieruchomościami.
Nowelizacja weszła w życie z dniem 31 sierpnia 2023 r.

Pierwotnie tekst ukazał się w:
Nowiny Rzemieślnicze, nr 61/62