Z branży

Wielkimi krokami zbliża się tegoroczny walny zjazd Polskiego Związku Kamieniarstwa. Odbędzie się w dniach 12–14 czerwca w Strzegomiu, który uważany jest za Granitowe Serce Polski.

Strzegom to miasto, które kojarzone jest z granitem i jego eksploatacją. Od pokoleń wydobycie granitu stanowi jeden z filarów lokalnej gospodarki i tożsamości tego miasta, a zarazem buduje jego rozpoznawalność na arenie międzynarodowej.

Tegoroczny zjazd zbiega się z wyjątkowym jubileuszem – 200. rocznicą założenia nowoczesnego, przemysłowego kamieniołomu na Górze Młyńskiej przez Friedricha Samuela von Bartscha. Władze miasta, upamiętniając to wydarzenie, rok 2026 ogłosiły Rokiem 200-lecia wydobycia granitu na skalę przemysłową.

Program zjazdu zapowiada się niezwykle interesująco i obfituje w liczne ciekawe wydarzenia. Uczestnicy będą mieli okazję zwiedzić czynną kopalnię granitu, nieczynny kamieniołom bazaltu, a także zapoznać się z procesem technologicznym produkcji elementów drogowych i kruszyw. Przewidziano również czas na zwiedzanie zabytków Strzegomia.

Przechadzając się po mieście, łatwo zauważyć obecność tego surowca niemal wszędzie – zarówno w budynkach, jak i w detalach małej architektury. Pobyt w nowo powstałym browarze pozwoli na chwilę relaksu, a degustacja lokalnych piw i regionalnych potraw dostarczy przyjemnych doznań smakowych.

Na zakończenie dnia zaplanowano wspólne ognisko w malowniczym, nieczynnym kamieniołomie bazaltu, które sprzyjać będzie rozmowom, wymianie doświadczeń oraz nawiązywaniu relacji w gronie przedstawicieli branży.

Więcej: www.kamieniarze.org.pl

#michalfirlej

Tegorocznym Targom Stone Poland, które odbywały się w lutym w Nadarzynie, towarzyszyła konferencja „Wyzwania i przyszłość branży kamieniarskiej – technologie, kierunki rozwoju”.Organizatorem konferencji był Polski Związek Kamieniarstwa.

Zaproszeni prelegenci w swoich wystąpieniach podejmowali tematy, które dotyczyły branży kamieniarskiej w jej różnych aspektach.

Wydarzenie rozpoczął wykład Anety Pabich–Antosik z Sieci Badawczej Łukasiewicz (fot. 1). Dowodziła w nim, że rzetelne badania kamienia naturalnego są niezaprzeczalnie potrzebnym wsparciem dla architektów oraz dają gwarancję bezpiecznego projektowania. Ścisła współpraca pomiędzy ośrodkami badawczymi i projektantami jest fundamentem w nowoczesnych realizacjach architektonicznych.

Następne wystąpił dr inż. Aleksander Byrdy z Politechniki Krakowskiej, który dokonał konkretnych analiz technicznych dotyczących diagnostyki uszkodzeń elewacji wentylowanych z piaskowca, wpływającej na trwałość konstrukcji. Uzupełnieniem tej prezentacji było wystąpienie Jacka Soboszka z firmy OPTOLITH (fot. 2) – jego celem było dokonanie przeglądu nowoczesnej chemii budowlanej do montażu poziomych okładzin kamiennych.

Szeroki zakres tematów konferencji dotyczył nie tylko sfery technicznej. Zwrócono również uwagę na kwestię dziedzictwa oraz estetyki.

Najlepszym tego przykładem było wystąpienie dra Andrzeja Kazberuka – pracownika Katedry Konserwacji i Restauracji Rzeźby i Elementów Architektury z Wydziału Konserwacji i Restauracji Dzieł Sztuki w Warszawie. Zaprezentował w nim przebieg konserwacji unikalnego kamiennego fryzu w Kolegiacie św. Wawrzyńca w Żółkwi na Ukrainie, będącego wybitnym przykładem dekoracji architektonicznej z pocz. XVII w.

Dariusz Chrzanowski, właściciel firmy Abakor, w swojej prezentacji nakreślił kierunki rozwoju w sektorze funeralnym oraz ewolucji form nagrobków oraz kolumbariów (fot. 3). Uświadomiło to nam, jak dynamicznie rozwija się ta gałąź branży kamieniarskiej.

Znaczącym punktem programu konferencji była prezentacja szerokich walorów użytkowych rodzimych surowców skalnych. Przykładem jest gnejs z Doboszowic, wykorzystywany zarówno do produkcji kruszyw, jak i wyrobów kamieniarskich. Wystąpienie przygotował Arkadiusz Majcher z firmy TESM sp. z o.o. sp.k.

Dla zapewnienia najwyższej jakości obróbki i montażu, kluczowa jest precyzja. Zapewniają ją nowoczesne systemy pomiarowe, o których mówił Paweł Chrzanowski z Dalmierze.pl.

Zwieńczeniem konferencji było wystąpienie Michała Firleja, który przybliżył temat zmian we wprowadzaniu do obrotu wyrobów budowlanych z kamienia naturalnego w związku z wejściem w życie Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/3110 z dnia 27 listopada 2024 r. w sprawie ustanowienia zharmonizowanych zasad wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylenia rozporządzenia (UE) nr 305/2011.

Wydarzenie to, niezwykle obfitujące w praktyczną wiedzę, można podsumować tym, że przyszłość branży będzie należeć do firm, które potrafią harmonijnie połączyć pasję do naturalnego kamienia z najwyższymi standardami jakości, opartymi na badaniach i nowoczesnych technologiach. 

#michalfirlej

W dniach 9–11 stycznia 2026 roku w Hotelu Akacja w Ciechocinku odbył się XXII Kongres Kamieniarski, zorganizowany przez Polski Związek Kamieniarstwa. W wydarzeniu uczestniczyło ponad 30 osób reprezentujących zakłady kamieniarskie z całego kraju, co stworzyło przestrzeń do wymiany doświadczeń, rozmów o bieżącej sytuacji branży oraz budowania relacji zawodowych pomiędzy przedsiębiorcami.

Kongres rozpoczął się od sesji plenarnej, podczas której przedstawiono sprawozdanie za rok 2025 oraz omówiono bieżące sprawy związkowe, w tym najważniejsze wyzwania stojące przed środowiskiem kamieniarskim. Ważnym momentem spotkania było zaprezentowanie nowych członków oraz uroczyste wręczenie dyplomów czeladniczych i mistrzowskich, podkreślające znaczenie kształcenia zawodowego i ciągłości rzemiosła w branży. Część merytoryczną uzupełnił panel warsztatowy prowadzony przez Michała Firleja, skupiony na opracowywaniu nowych norm branżowych dotyczących posadzek, schodów i blatów. Dyskusje prowadzone w jego trakcie miały charakter praktyczny i koncentrowały się na zagadnieniach istotnych z punktu widzenia codziennej pracy zakładów kamieniarskich.

Oprócz intensywnej pracy merytorycznej uczestnicy wzięli udział w bogatym programie integracyjnym, który sprzyjał rozmowom w mniej formalnej atmosferze oraz wzmacnianiu relacji środowiskowych. Program obejmował:
• zwiedzanie Starego Miasta w Toruniu wraz z przewodnikiem oraz udział w grze miejskiej;
• wycieczkę melexami po Ciechocinku, pozwalającą lepiej poznać uzdrowiskowy charakter miasta;
• uroczystą kolację oraz wspólną fotografię pamiątkową, będącą symbolicznym podsumowaniem spotkania.

Tegoroczna edycja kongresu była okazją zarówno do podsumowania minionego roku działalności, jak i do rozmów o kierunkach rozwoju branży oraz przyszłych inicjatywach środowiska kamieniarskiego. Spotkanie w Ciechocinku potwierdziło potrzebę regularnych spotkań integrujących środowisko oraz wymiany wiedzy pomiędzy praktykami rzemiosła.

W dniach 12–14 grudnia 2025 roku w Zakopanem odbył się jubileuszowy X Zjazd Kamieniarski „Barbórka”, organizowany w gronie zaprzyjaźnionych przedstawicieli branży kamieniarskiej. Organizatorem wydarzenia był Kamienny Świat – Łukasz Gajda.

W zjeździe wzięło udział ponad 70 uczestników. Już w czwartek do Zakopanego przyjechało około 50 kamieniarzy, którzy wspólnie udali się do Watry na integracyjną potańcówkę przy muzyce zespołu Baciary.
Oficjalna część wydarzenia rozpoczęła się w piątek wspólną obiadokolacją. Następnie zaprezentowano sponsorów oraz umożliwiono każdemu z uczestników krótkie przedstawienie się całemu zgromadzeniu — szczególnie cieszyła duża liczba nowych uczestników.
Partnerami i sponsorami wydarzenia byli: Stone Motor – Karol Wróbel, Architype i Slabstone.
Po części oficjalnej przyszedł czas na atrakcje integracyjne. Wieczór uświetnił występ górali w formie tradycyjnego „napadu zbójnickiego”, który dostarczył wielu emocji i dobrej zabawy. Uczestnicy brali udział w licznych konkurencjach, a na zwycięzców czekały atrakcyjne nagrody. Całość dopełniała muzyka góralskiej kapeli. Na stołach nie zabrakło regionalnych specjałów, takich jak oscypki, pieczony w całości prosiak oraz baran.

Po długiej nocy i sobotnim śniadaniu przyszedł czas na regenerację oraz aktywny wypoczynek. O godzinie 11 na uczestników czekały wozy zaprzęgnięte w konie, które malowniczą trasą przez Zakopane zawiozły grupę do Doliny Strążyskiej. Górska wyprawa pod wodospad trwała około trzech godzin.
Po powrocie do pensjonatu na uczestników czekała ciepła obiadokolacja oraz klimatyczne ognisko. Wieczorem oprawę muzyczną zapewnił DJ, który z powodzeniem dopasował repertuar do gustów wszystkich uczestników.
Niedziela upłynęła pod znakiem pożegnań i powrotów do domów, choć część uczestników, zachwycona atmosferą i miejscem, zdecydowała się przedłużyć pobyt w górach.
Serdeczne podziękowania kierujemy do gospodarzy — Maćka i Bernadki Pęksa, którzy z ogromnym zaangażowaniem zadbali o każdy, nawet najmniejszy detal wydarzenia.

Józef Gajek i Julia Stachowska przy bloku 2,9 x 2,9 x 2,9 m. Fot. Julia Stachowska

W roku 2025 sprowadzono do Polski największy w historii blok kamienia. Mowa o brazylijskim kwarcycie Makauba o wymiarach 2,9 x 2,9 x 2,9 m, ważącym 70 ton.

Ze sprowadzeniem tego kamienia wiąże się wyjątkowa historia przyjaźni 2 przedsiębiorców znających się od dziecka. Józef Gajek i Krystian Grzechac od lat pokazują, że wielkie projekty są możliwe do osiągnięcia. Potrzeba jednak odwagi, pomysłowych rozwiązań i niezawodnego zespołu.
Firma Grzechac została założona w 1957 roku przez ojca Pana Krystiana. Zaczynał on od wykonywania schodów z lastriko w blokach mieszkalnych. Z czasem, gdy w Polsce zaczęły otwierać się kamieniołomy — m.in. w Przedborowie i Kośminie — rozszerzył działalność o nagrobki z granitu.
Krystian Grzechac od dzieciństwa był związany z branżą i konsekwentnie dbał o rodzinny biznes. Wraz ze zmianami ustrojowymi w Polsce pojawiły się nowe ścieżki rozwoju, co umożliwiło zakup nowoczesnych maszyn i budowę hali produkcyjnej. To właśnie w tym czasie nastąpił rozwój małej firmy, która wyspecjalizowała się w nietuzinkowych zleceniach.

Kamień przed wydobyciem. Fot. dzięki uprzejmości Józefa Gajka

Nie stałoby się to jednak bez drugiego bohatera tej historii — Pana Józefa Gajka. Panowie chodzili razem do jednej klasy w szkole podstawowej. Po ukończeniu szkoły Józef wyjechał do Niemiec, gdzie w dorosłym życiu pracował jako kamieniarz i specjalizował się w tworzeniu kamiennych kul. Gdy spotkali się ponownie jako dorośli ludzie, okazało się, że obu połączyła ta sama pasja do niezwykłych projektów i kamienia. Postanowili wspólnie rozwijać biznes, koncentrując się na produkcji kamiennych kul i fontann.
Początki były skromne — pierwsze kule miały niewielkie rozmiary. Z biegiem czasu, wraz z rosnącą liczbą zamówień, konieczne było powiększanie możliwości produkcyjnych poprzez przebudowę maszyn. Pierwsza kula o średnicy jednego metra szybko przestała wystarczać. Zakład rozwijał się skokowo — co pół metra zwiększano możliwości obróbki. Początkiem naprawdę wielkich wyzwań było zamówienie na kulę o średnicy 2,5 metra, która trafiła do Sztokholmu.

Krystian Grzechac i Julia Stachowska przy kwarcytowym walcu (docelowo kuli) Fot. Julia Stachowska

Pociągnęło ono za sobą zamówienie na kulę o średnicy 2,8 metra, do której blok sprowadzono w 2025 roku. Właściciele osobiście udali się do kamieniołomów w poszukiwaniu odpowiedniego kamienia. Brano pod uwagę złoża w Brazylii, Indiach, Afryce, Norwegii i Kanadzie. Przy tak wysokich kosztach transportu, wydobycia i samego kamienia nie było miejsca na najmniejszy błąd. Ostatecznie wybrany kamień miał wymiary 2,9 m × 2,9 m i ważył aż 70 ton. Co istotne, około 90% kamieniołomów na świecie odmawia wydobycia tak dużych bloków.
Same rozmowy z firmami zajmującymi się spedycją morską trwały rok. Transport elementu o takiej wielkości i masie stanowi ogromne wyzwanie logistyczne. Zdawałoby się, że to szczyt ludzkich możliwości, jeżeli chodzi o przemieszczenie tak ciężkiego obiektu. Bohaterowie artykułu odpowiadają jednak, że w przyszłości możliwe, że jeszcze większe bloki będą musiały być wstępnie obrabiane na miejscu w kamieniołomie i że obecnie zakład jest w stanie wykonać kulę o maksymalnej średnicy 3 metrów.

Produkty wychodzące z firm Krystiana i Józefa są unikatowe, tak samo jak miejsca, do których trafiają. Jedną z najbardziej spektakularnych realizacji była kula wykonana w 2020 roku. Miała ona średnicę 240 cm, a blok, z którego powstała, ważył 45 ton. Gotowa kula waży 20,5 tony, dziś wisi wewnątrz wieżowca w Nowym Jorku, na Madison Avenue, zawieszona na nierdzewnym łańcuchu nad głowami ludzi. Czas realizacji tego zamówienia wyniósł sześć miesięcy. Pracowali przy nim najlepsi eksperci i osiągnięto spektakularny efekt.
Dzięki pasji, pracowitości i wytrwałości firmy Grzechac i Fontanny.net mogą pochwalić się dziś realizacjami w Kanadzie, Meksyku, Brazylii, Urugwaju, RPA, Namibii, Australii, Rosji, Kazachstanie, Chinach, Tajlandii, Iranie, Iraku, Japonii, Arabii Saudyjskiej, Dubaju, Omanie, Izraelu, Stanach Zjednoczonych oraz wszystkich krajach Unii Europejskiej.

Kula z łańcuchami w zakładzie Grzechac przed transportem do Nowego Yorku. Fot. dzięki uprzejmości Józefa Gajka

Przyjaciele ze szkolnej ławki sprowadzają unikatowe kamienie, takie jak jaspis, kwarcyt, marmury czy granity. Firma Fontanny.net odpowiada za stronę technologiczną fontann: dysze, rozwiązania multimedialne, dźwięk, światło oraz precyzyjnie dobrane ciśnienie tak, by kamień w połączeniu z wodą ożywał.
Historia firm to przykład konsekwencji, odwagi i pasji, dzięki którym zakłady stały się światowym liderem w realizacji monumentalnych kamiennych form i fontann.

Nowy York zawieszona na suficie kula wg. koncepcji Alicji Kwade. Fot. dzięki uprzejmości Józefa Gajka