
W połowie października odbył się XV Kongres Kamieniarski. Spotkanie miało miejsce w Europejskim Centrum Edukacji Geologicznej w Chęcinach koło Kielc.
Pierwszy dzień tradycyjnie poświęcony był rozmowom na tematy związane z naszą branżą i Związkiem Pracodawców Branży Kamieniarskiej. Drugiego i trzeciego dnia uczestnicy mieli okazję poznać urok Ziemi Świętokrzyskiej.
Rozpoczynając Kongres Prezez ZPBK, Krzysztof Skolak, podsumował pierwsze miesiące pracy nowego Zarządu Związku oraz nakreślił plan działania na przyszłość.
Nowy Zarząd rozpoczął pracę w kwietniu i podsumowanie dotyczyło właśnie ostatniego półrocza. Wśród zrealizowanych i rozpoczętych działań Krzysztof Skolak wymieniał m.in.:
nawiązanie ścisłej współpracy z Dolnośląską Izbą Rzemieślniczą zmierzającej do upowszechnienia egzaminów na kamieniarskie tytuły zawodowe – czeladnika i mistrza; współpracę z Technikum Górnictwa Odkrywkowego w Strzegomiu mającą na celu wspieranie szkolnictwa przygotowującego przyszłą kadrę zakładów kamieniarskich;
współpracę międzynarodową, której służyły wyjazdy członków zarządu do Czech (Zarząd wielokrotnie, przy różnych okazjach spotykał się z przedstawi-cielami czeskiego związku kamieniarskiego, a Michał Firlej utrzymuje stały kontakt z laboratorium i szkołą w Hořicach), Niemiec (Krzysztof Skolak, Marian Sroka i Jan Ziętek wzięli udział w wyjeździe studyjnym w Region Jury wraz z członkami poprzedniego Zarządu: Stanisławem Sitarzem i Bogusławem Solimą) i Iranu (Jan Ziętek uczestniczył w wyjeździe na targi Iran Stone Exhibition).
Prezes przypomniał, że ZPBK jest członkiem Europejskiej Federacji Przemysłu Kamienia Naturalnego EUROROC – w ostat-nim spotkaniu federacji w Weronie brał udział Bogusław Solima jako osoba od lat najlepiej zorien-towana w tej tematyce (komentarz na str. 45 tego wydania Kuriera). Mowa była też o udziale w imprezach targowych: o wizycie na Marmomacc w Weronie i udziale w nadchodzących imprezach. Na targach STONE i Budma Związek będzie miał stoiska, których rezerwację i zorganizowanie Zarząd wynegocjował z Międzynarodowymi Targami Poznańskimi.
Kończąc swoje wystąpienie Prezes podziękował poprzedniemu Prezesowi, Stanisławowi Sitarzowi, za pracę na rzecz ZPBK ofiarowując mu pamiątkowy granitowy długopis. Później wspólnie – stary i nowy Prezes – wręczyli medal „Zasłużony dla Kamieniarstwa RP”, który został przyznany Kazimie-rzowi Wolskiemu już dawno, ale dopiero teraz była okazja osobistego przekazania go odznaczonemu.
Kolejnym punktem programu Kongresu była prezentacja Targów Branży Kamieniarskiej STONE przeprowadzona przez przedstawiciela organizatora – Joannę Sypniewską.
Później nadszedł czas na zapowiedziane panele dyskusyjne dotyczące utworzenia normy dla produkcji nagrobków oraz wpływu zmiany przepisów dotyczących zachowania współczynnika oporu cieplnego na zagadnienia związane z montażem elewacji kamiennych.
Panele miały odbywać się równolegle, jednak życzeniem uczestników było, by odbyły się jeden po drugim, aby każdy mógł wziąć udział w obu dyskusjach.
Założenia wstępne dotyczące przygotowania normy dla produkcji, montażu, bezpieczeństwa eksploatacji i reklamacji nagrobków poprowadził Michał Firlej, który zawodowo zajmuje się normami branżowymi oraz badaniem kamienia i jest członkiem Polskiego Komitetu Normalizacyjnego. Obecnie nie ma takiego dokumentu, a normy dotyczące innych elementów kamiennych lub przepisy spoza kamieniarstwa nie zawsze w wyczerpujący sposób definiują sprawy związane z nagrobkami. Rodzi to częstokroć wiele problemów na linii producent-monter-klient, a brak norm utrudnia rozstrzyganie sporów, nawet na drodze sądowej z udziałem biegłych. Jednak głównym celem stworzenia dokumentu jest przede wszystkim ułatwienie pracy kamieniarzom i ograniczenie bezzasadnych reklamacji wynikających z nieznajomości tematu przez klienta.

Dyskusja była gorąca. Ze względu na ogólnopolski charakter Kongresu okazało się, że różne problemy (a nawet nazewnictwo) mają kamieniarze z różnych regionów Polski. Zarząd ZPBK zapowiedział kontynuację prac na tą normą oraz szerokie konsultacje przed jej wdrożeniem.
Dyskusję na temat zmian prawa obejmujących charakterystykę cieplną budynków poprowadził Michał Ziołowicz (właściciel firmy Ekam Elewacje zajmującej się montażem kamienia) przy wsparciu architekta Wojciecha Gwizdaka – prezesa świętokrzyskiego oddziału Stowarzyszenia Architektów Polskich (SARP). Szczegóły dyskusji opisuje sam prowadzący na 34 stronie tego wydania Kuriera Kamieniarskiego w artykule o intrygującym tytule „Nosorożec”.
W przerwach obrad i paneli dyskusyjnych był czas na rozmowy kuluarowe. A wieczorem, po kolacji, zebrani mieli okazję na wzajemne poznanie i wymianę doświadczeń w mniej formalnej atmosferze.
Drugi dzień Kongresu poświęcony był poznawaniu okolicy z uwzględnieniem kamieniarskich zainteresowań zawodowych.
Dzień rozpoczął wykład pt. "Kamień w architekturze regionu świętokrzyskiego", który poprowadził Jerzy Jędrychowski – geolog, z urodzenia kielczanin i pasjonat regionu. Jerzy Jędrychowski towarzyszył kongersowiczom przez cały dzień opowiadając o każdym miejscu, każdym kamieniu i każdym kamieniołomie – czynnym bądź historycznym.
Po wykładzie uczestnicy odwiedzili Zakład Kamieniarski Przywała Stones, po którym oprowa-dzali panowie Przywałowie. O historii i genezie powstania zakładu opowiadał senior rodu, Edward Przywała, a jego następcy, synowie Łukasz i Sergiusz, mówili o przyszłości.

Kolejnym punktem wycieczki była bazylika na Świętym Krzyżu – zbudowany w XV wieku z lokalnego kamienia kościół na Łysej Górze. Głównym powodem odwiedzin były rekonstrukcje wykonane w świątyni, a zwłaszcza odbudowa w 2014 roku wieży. Przewodnikami po bazylice byli Michał Furmanek i Grzegorz Śmiech z firmy Furmanek Renewal, która te rekonstrukcje wykonała. Ogrom prac wykonanych w tym obiekcie oraz dbałość o szczegóły budził najwyższe uznanie.
Po wizycie na Łysej Górze uczestnicy przenieśli się do Kielc, gdzie poznawali ciekawostki historyczno-kamieniarskie pod przewodnictwem Jerzego Jędrychowskiego. Ostatnim punktem wycieczki było zwiedzanie pracowni badawczych i sal dydaktycznych Europejskiego Centrum Edukacji Geologicznej w Chęcinach, po których oprowadzał dyrektor centrum Piotr Ziółkowski.

Dzień zakończył grill i ognisko w niepospolitych okolicznościach przyrody ponieważ ECEG znajduje się w nieczynnym kamieniołomie.
W niedzielę, po śniadaniu, uczestnicy zwiedzili ruiny zamku w Chęcinach, który góruje nad ECEG. Ten spacer był ostatnią atrakcją tegorocznego Kongresu.
Na Kongres przybyło ponad 50 osób reprezentujących 32 firmy z naszej branży.

Więcej zdjęć na FB.

19 sierpnia 2016 roku Paweł Wojak, właścicielem firmy Pawlimex, zaprosił nas do siebie – okazją była pierwsza rocznica uruchomienia zakładu w Męcinie. Z tej okazji do Pawlimexu zjechało się ponad 170 osób z całej Polski, by razem z gospodarzem podsumować minione 12 miesięcy. Gościnność rodziny Wojaków jest znana, więc impreza była huczna, i przy muzyce na żywo oraz wyśmienitym jedzeniu trwała do późnych godzin.
Goście licznie przybyli na rocznicę, a wielu spośród nich było również na uroczystym na otwarciu zakładu w sierpniu zeszłego roku. I podobnie jak w zeszłym roku, przygotowano dla gości wiele atrakcji.
Obchody rocznicowe rozpoczęła wizyta w kopalni piaskowca podmagurskiego – Męciny Królewskiej, która znajduje się niedaleko zakładu. Zwiedzanie wzbogacił obszerny komentarz na temat złoża i wydobycia połączony z opisem właściwości tego piaskowca.
Kolejnym punktem spotkania była wizytacja zakładu przeróbczego. Goście z zainteresowaniem obejrzeli przestronną halę i jej wyposażenie. Wiele osób zwracało uwagę na widoczną na każdym kroku dbałość o maszyny. Również otoczenie zakładu prezentowało nienaganny porządek i logikę technologiczną. Bez wątpienia jest to wynik umiejętnego zarządzania firmą przez właściciela, ale również uznanie należy się pracownikom firmy, którzy potrafią to docenić i osobiście zadbać o stanowisko pracy.
Po wycieczkach zaproszono gości na posiłek. To jednak nie był koniec. Przez całą imprezę pełną parą pracował grill serwujący różne smakołyki, a jego uzupełnieniem był szwedzki bufet kuszący lokalnymi specjałami. Do posiłku przygrywał zespół muzyczny, który wieczorem porwał uczestników do tańca.
Kolejna atrakcja czekała na gości po zapadnięciu zmroku. Na ścianie hali wyświetlono prezentację obrazującą możliwości realizacji architektonicznych z piaskowca – pokazano realizację z Męciny Królewskiej, a także najstarsze zabytkowe realizacje kamieniarskie.
To było pracowite i owocne 12 miesięcy. Dlatego było co świętować. Warto docenić ten jubileusz. Firma Pawlimex weszła przebojem na rynek i utrzymała się. Co więcej: nadal z impetem się rozwija i zdobywa nowe obszary. Dlatego trzeba podwójnie docenić wyniki firmy, bowiem ostatni rok nie był łatwy nawet dla zakładów z wieloletnią tradycją. Inwestycja w nowoczesne maszyny opłaciła się, a Paweł Wojak ma już kolejne pomysły na rozwój firmy.
W przypadku nagrobków bardzo często występują problemy reklamacyjne. Każdy, kto się para tym segmentem kamieniarstwa na pewno się z tym spotkał. Obecnie zauważalny jest lawinowy wzrost oczekiwań klientów względem producenta, który skutkuje dostrzeganiem i wytykaniem najmniejszych mankamentów wyrobu. Brak porozumienia może skończyć się sprawą sądową, czyli wieloma wizytami w sądzie i nieprzyjemnościami z tym związanymi.
W przypadku zarzutu o nierzetelne wykonanie nagrobka sądy zwracają się do biegłych sądowych, którzy sporządzają opinie bazując na swojej wiedzy i doświadczeniu. Na tym etapie bardzo często pojawia się problem braku jakiegokolwiek dokumentu, który mógłby się stać podstawą dla określenia jakości wykonania prac. Gdyby taki dokument istniał, rozwiązywałby większość niejasności na linii klient–wykonawca i wiele spraw byłoby rozstrzygniętych niejako „z mocy prawa”, bez kosztów i nerwów, jakie obecnie towarzyszą podobnym postępowaniom.
Powstaje oczywiście pytanie: co to może być za dokument i kto powinien go przygotować?
Pierwsze, co się nasuwa, to precyzyjna specyfikacja techniczna, czyli norma. Słowo to wiąże się z kolejnymi pojęciami: normalizacja (klasyfikacja, unifikacja i typizacja) oraz standaryzacja (zapewnienie odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa, wygody, jakości lub zgodności z innymi produktami).
W momencie wprowadzenia nowych norm na wyroby brukowe spotkałem się z wieloma opiniami o ich niedostosowaniu do polskich warunków i wręcz bzdurnych zapisach jakie w nich zawarto. Abstrahując od samej zasadności zarzutów wobec norm, żale wylewane na organizacje normalizacyjne związane są głównie z pominięciem udziału w pracach nad normą przedstawicieli zainteresowanej branży.
Z tego powodu należy przyjąć zasadę „nic o nas bez nas” i opracować w naszym środowisku odpowiedni dokument. Naturalną platformą współpracy powinien stać się Związek Pracodawców Branży Kamieniarskiej jako zrzeszenie skupiające naszą branżę. Dlatego na najbliższym Kongresie Kamieniarskim rozpoczniemy wspólną pracę nad przygotowaniem normy kamieniarskiej na nagrobki (14-16.10.2016 r., więcej na stronie 57 tego numeru KK – przyp. red.).
Chciałbym, aby ten dokument był efektem wspólnych przemyśleń kamieniarzy z całej Polski, ponieważ będzie odzwierciedlał stan techniczny polskiego kamieniarstwa nagrobkowego. Zachęcam do wzięcia udziału w tworzeniu tego dokumentu. Wszystkie założenia wstępne zostaną przedstawione w trakcie Kongresu Kamieniarskiego w Chęcinach. Zapraszam.
#michalfirlej

12 maja 2016 roku zostało podpisane porozumienie o współpracy pomiędzy Klastrami Kamieniarskimi z Polski, Czech, Portugalii i Węgier. Uczestnikami porozumienia są:
– Klaster Kamieniarski z Polski reprezentowany przez koordynatora Fundację Bazalt,
– Czech Stone Cluster z Czech,
– Associação Valorpedra - Cluster da Pedra Natural z Portugalii,
– Cluster of Applied Earth Sciences z Węgier.
W treści porozumienia czytamy między innymi:
Uczestnicy niniejszej deklaracji są podmiotami, które koncentrują się na wykorzystaniu bogactwa naturalnego w zgodzie z najnowocześniejszymi osiągnięciami wiedzy i techniki, dotrzymując zasad zrównoważonego rozwoju oraz minimalizacji wpływu na środowisko naturalne. Przedmiotem deklaracji jest wyrażenie wspólnego zainteresowania uczestników wzajemną współpracą oraz realizacją wspólnych projektów badawczych, rozwojowych i działań innowacyjnych pomiędzy podmiotami gospo-darczymi a placówkami badawczymi. Uczestnicy również wyrażają wolę działać w taki sposób, by wzajemne powiązania zostały przeniesione na poziom regionalny, ponadregionalny i międzynarodowy – a przez to pogłębić internacjonalizację działań oraz rozwój współpracy klastrowej.
Poprzez niniejszą deklarację uczestnicy wyrażają swoje przeświadczenie, że wzmacnianie wzajemnnych powiązań na poziomie regionalnym, ponadregionalnym i międzynarodowym doprowadzi do rozwoju gospodarki opratej na wiedzy i innowacjach oraz do wypełnienia koncepcji inteligentnej specjalizacji.
Niniejsza deklaracja bierze sobie za cel rozwijanie i pogłębianie współpracy w europejskim obszarze badawczym, wspieranie przyłączania się do transgranicznych sieci klastrów kluczowych oraz rozwijanie odpowiednich działań prowadzących do rozszerzania i zwiększania jakości współpracy, przekazywania wiedzy, marketingu, networkingu, itp.
Podpisanie porozumienia miało miejsce w trakcie trwania międzynarodowej konferencji „Využívání zdrojů nerostných surovin” (tłum. Eksploatacja zasobów mineralnych), która odbyła się w dniach 11-13 maja 2016 r. w czeskim Ołomuńcu.

Dwa miesiące temu władzę w Związku Pracodawców Branży Kamieniarskiej przejął nowy Zarząd wybrany na Zjeździe w Książu. Wybory i skład nowego Zarządu nadal budzą emocje. Zapytaliśmy nowego Prezesa, Krzysztofa Skolaka, nad czym w tej chwili pracuje Zarząd i jak przebiega realizacja przyjętych celów?
Z Krzysztofem Skolakiem – Prezesem ZPBK rozmawiał Paweł Szambelan.
KK: Często mówi się o małej liczebności Związku, zwłaszcza w proporcji do liczby zakładów w Polsce. Jaki jest plan na zwiększenie liczby członków ZPBK?
KS: Rozpoczęliśmy intensywne starania o powięk-szenie tej liczby. Staramy się dotrzeć do regionów, w których są większe skupiska zakładów kamieniarskich i rozpowszechnić ideę naszej organizacji. Na początku czerwca Michał Firlej, członek Zarządu, przygotował i poprowadził spotkanie informacyjne w Pińczowie, na południe od Kielc. Spotkanie przyniosło dość konkretne efekty. Bezpośrednia rozmowa pozwoliła zrozumieć jakie są oczekiwania świętokrzyskich kamieniarzy, co ich motywuje, a co zniechęca. Zaraz po spotkaniu deklarację członkowską podpisała firma z Pińczowa, kolejni zainteresowani zastanawiają się nad przystąpieniem do Związku.
Podobne spotkania informacyjne będziemy organizować również w innych regionach Polski.
Jesienią, 14-16 października 2016 r., odbędzie się Kongres Kamieniarski. Kongres ma formułę otwartą, więc nie trzeba być członkiem, aby wziąć w nim udział. Każdy kamieniarz jest zatem mile widziany na tym spotkaniu, a my postaramy się, by program wydarzeń towarzyszących Kongresowi zachęcał do przyjazdu.
KK: Nowemu Zarządowi zarzucono, że w swoich działaniach może faworyzować Strzegom.
KS: Faktem jest, że w Zarządzie zasiadają trzy osoby mieszkające i pracujące w Strzegomiu. Jeden z wice-prezesów również mieszka całkiem niedaleko od Strzegomia. Ale ja skupiłbym się na innym fakcie. W Zarządzie reprezentowane są wszystkie najważniejsze grupy przedsiębiorców naszej branży. Mamy przedstawiciela branży wydobywczej, mamy przerób kamienia, mamy dostawcę narzędzi, obróbkę CNC, producenta nagrobków, a także segment naukowo-badawczy. Dzięki temu mamy wspólnie pełną świadomość wszystkich rodzajów aktywności – i związanych z nią problemów – jaka może pojawiać się w naszej branży. I to jest nasza siła!
A wracając do rozważań geograficznych. Na terenie Strzegomia powstał i od 2 lat funkcjonuje Klaster Kamieniarski. Tworzą go w większości członkowie Związku i działają korzystając z lokalnych możliwości oraz lokalnych środków – często środków niedostępnych dla organizacji o zasięgu ogólnopolskim takich jak ZPBK. Nie widzę tu zatem żadnego faworyzowania. Raczej stawiałbym na wzajemne uzupełnianie się działań – lokalnie będziemy działać w ramach Klastra, a na skalę krajową realizować założenia ZPBK. Natomiast mieszkanie blisko siebie tylko nam to ułatwi. Bo dzięki temu nasze spotkania mogą być częste i nie będą wymagały umawiania się z dużym wyprzedzeniem ani wielogodzinnego dojazdu.
KK: Jaki jest plan na integrację branży?
KS: Poprzednie lata pokazały, że Związek ma ogromny potencjał w integrowaniu środowiska kamieniarskiego. Wiele pomysłów wspólnych działań zrodziło się właśnie na spotkaniach związkowych. Porozumienia zawarte na zjazdach częstokroć przekształciły się w intratne przed-sięwzięcia. Szkoda tylko, że te spotkania odbywają się tak rzadko. Ale wynika to właśnie z ogólnopolskiego zasięgu ZPBK.
Jednak nic nie stoi na przeszkodzie, by członkowie spotykali się częściej w mniejszych grupach. Czy będzie się to nazywało oddział wojewódzki, czy grupa regionalna jest sprawą drugorzędną. W każdym razie Zarząd na pewno będzie wspierał tworzenie się lokalnych grup. Rozważamy nawet sposoby dofinansowywania spotkań czy działań podejmowanych przez takie grupy członkowskie.
Kurier Kamieniarski: Co wydarzyło się w Związku przez ostatnie dwa miesiące?
Krzysztof Skolak: Wcześniej wymienione plany są ambitne. Nie wystarczy do tego pracownik administracyjny zatrudniony na pół etatu. Potrzebujemy osoby o uzdolnieniach menedżerskich zatrudnioną na pełen etat. Osoby, która zajmie się prowadzeniem biura, przygotowywaniem i koordynowaniem działań podjętych przez ZPBK, a także znajdzie dodatkowe sposoby pozyskania środków na działalność statutową Związku i tym sposobem przy okazji zarobi na siebie. Tę posadę Zarząd powierzył Jackowi Majorowi, który sprawdził się już w podobnych rolach. Dotychczas koordynował działalność Fundacji Bazalt oraz koordynował tworzenie i pracę Klastra Kamieniarskiego.
Korzystając z okazji, w tym właśnie momencie chciałbym podziękować pani Alinie Oklaskiej, która przez ostatnie lata prowadziła biuro ZPBK. Należą jej się wielkie oklaski za porządek i organizację jaką utrzymywała w biurze oraz ład, w jakim nowy Zarząd zastał dokumentację Związku. W imieniu własnym i Zarządu: dziękuję.
KK: Dziękuję za rozmowę.